1. Asertywnie czyli jak?
Asertywność zostaje tu osadzona w szerszym sposobie myślenia o sobie i innych, a nie tylko w technikach rozmowy. Uczestnicy porównują ją z agresją, uległością i manipulacją, analizują pozycje życiowe Berne’a, wyznaczają własną mapę asertywności oraz omawiają prawa asertywne człowieka.
- przewrotny wstęp – co zyskujemy zachowując się nieasertywnie?
- postawa asertywna – czy ludzie asertywni są lubiani?
- asertywność jako sposób myślenia o sobie, ludziach – asertywna komunikacja,
- alternatywne postawy zachowania wobec siebie i innych:
- agresja,
- uległość,
- manipulacja (bierna agresja),
- pozycje życiowe analizy transakcyjnej E.Berne’a w kontekście asertywności (ja ok/ty ok, ja nie ok/ty nie ok),
- „mapa asertywności” – diagnoza osobistych obszarów postaw asertywnych i nieasertywnych,
- prawa asertywne człowieka.
2. Komunikacja asertywna
Komunikat Ja stanowi punkt wyjścia do wyrażania potrzeb, emocji i oczekiwań bez obwiniania rozmówcy. Uczestnicy ćwiczą jego tworzenie, analizują własny styl komunikowania, a następnie pracują nad reakcją na krytykę, stawianiem granic, asertywną odmową, prośbą i informacją zwrotną.
- komunikacja wyrażający potrzeby, emocje, oczekiwania – komunikat Ja vs. komunikat Ty,
- rozpoznawanie i budowanie Komunikatów Ja – ćwiczenia,
- test Kwestionariusz Autopercepcji – style komunikowania się z innymi,
- obszary mojej asertywności – ćwiczenia/scenki:
- radzenie sobie w sposób konstruktywny/asertywny z krytyką. Sposoby reakcji,
- różne wersja NIE (stanowcze i łagodne NIE) – schemat i techniki asertywnej mowy w relacji z klientem,
- obrona granic swojego terytorium – kiedy klient chce „wejść na głowę”,
- asertywna prośba,
- asertywne wyrażanie próśb, wystąpienia na forum,
- informacja zwrotna – jak przekazywać innym nasze opinie (asertywne komplementowanie, krytykowanie) – ćwiczenia i scenki.
3. Inteligencja emocjonalna w teorii i praktyce
Między rozumieniem własnych emocji a trafnym odczytywaniem stanów innych osób powstaje podstawa autentycznych relacji. W tej części omawiana jest rola inteligencji emocjonalnej w komunikacji, a autotest pomaga ocenić jej poziom i nazwać obszary wymagające dalszej pracy.
- o roli rozumienia emocji innych i własnych osób w procesie budowania autentycznych/szczerych relacji,
- autotest – na ile jestem inteligentny emocjonalnie?
4. Rozwiązywanie konfliktów
W sytuacjach spornych sama racja rzadko wystarcza, jeśli sposób reakcji zaostrza napięcie. Ta część koncentruje się na strategiach rozwiązywania konfliktów opartych na asertywnej komunikacji oraz na scenariuszach ćwiczeniowych, które pokazują, jak działać stanowczo bez agresji i uległości.
- Poznanie strategii rozwiązywania konfliktów opartych na asertywnej komunikacji.
- Praktyczne scenariusze konfliktowe i ćwiczenia, które pomogą uczestnikom zrozumieć, jak stosować asertywne zachowania w trudnych sytuacjach konfliktowych.
5. Komunikacja niewerbalna
Sygnały niewerbalne wpływają na odbiór asertywnego przekazu równie mocno jak dobór słów. Uczestnicy analizują postawę, mimikę, kontakt wzrokowy, ton głosu i spójność komunikatu, aby wzmacniać wiarygodność wypowiedzi oraz utrzymywać jasne granice w codziennych interakcjach.
- Zrozumienie roli empatii i aktywnego słuchania w budowaniu asertywnych relacji.
- Ćwiczenia praktyczne na rozwijanie umiejętności empatii i aktywnego słuchania w różnych kontekstach komunikacyjnych.
6. Empatia i aktywne słuchanie
Relacje oparte na asertywności wymagają nie tylko jasnego komunikowania własnego stanowiska, ale też uważnego odbioru drugiej strony. Sekcja rozwija empatię i aktywne słuchanie poprzez ćwiczenia w różnych sytuacjach komunikacyjnych, z naciskiem na rozumienie emocji, intencji i sposobu reagowania.
- Zrozumienie roli empatii i aktywnego słuchania w budowaniu asertywnych relacji.
- Ćwiczenia praktyczne na rozwijanie umiejętności empatii i aktywnego słuchania w różnych kontekstach komunikacyjnych.
7. Proasertywny monolog wewnętrzny – o roli przekonań pozytywnych na temat siebie. Ćwiczenia indywidualne
Zmiana zachowania zaczyna się często od sposobu, w jaki interpretujemy własne możliwości i prawo do stawiania granic. Moduł dotyczy proasertywnego monologu wewnętrznego, pracy z przekonaniami na temat siebie oraz ćwiczeń indywidualnych wzmacniających wspierający dialog wewnętrzny.
8. Tabela zmiany zachowania – podsumowanie
Na zakończenie całość zostaje zebrana w tabeli zmiany zachowania, która porządkuje wnioski z poszczególnych modułów. Uczestnicy wskazują nawyki do modyfikacji, sytuacje wyzwalające dawne reakcje oraz konkretne działania wspierające trwałe stosowanie asertywności po szkoleniu.