1. Wprowadzenie do PKI i usług certyfikatów Microsoft
Podstawy kryptografii stanowią punkt wyjścia do zrozumienia działania PKI i usług certyfikatów Microsoft. Uczestnicy porządkują pojęcia związane z kryptografią symetryczną i asymetryczną, kluczami, skrótami, podpisem cyfrowym i strukturą certyfikatu, a następnie przechodzą do X.509, łańcucha zaufania i komponentów AD CS.
- podstawy kryptografii i PKI:
- kryptografia symetryczna i asymetryczna,
- klucz publiczny i prywatny,
- funkcje skrótu i podpis cyfrowy,
- certyfikaty cyfrowe – struktura i pola certyfikatu,
- standardy i architektura PKI:
- standard X.509,
- łańcuch certyfikacji (certificate chain),
- model zaufania i root of trust,
- rola urzędów certyfikacji (CA),
- Active Directory Certificate Services:
- komponenty AD CS,
- role i usługi AD CS,
- scenariusze wykorzystania PKI w środowisku Microsoft.
2. Architektura PKI w środowisku organizacyjnym
W środowisku organizacyjnym architektura PKI musi łączyć wymagania bezpieczeństwa z praktyką operacyjną. Ta część porównuje topologie single-tier i multi-tier, opisuje model root CA i issuing CA, a także planowanie CP, CPS, nazw, kluczy i algorytmów oraz wykorzystanie HSM i separację ról administracyjnych.
- projektowanie infrastruktury PKI:
- topologie PKI,
- single-tier vs multi-tier PKI,
- model root CA i issuing CA,
- planowanie infrastruktury certyfikatów:
- polityka certyfikacji (CP),
- praktyki certyfikacyjne (CPS),
- planowanie nazw, kluczy i algorytmów,
- wymagania bezpieczeństwa:
- ochrona kluczy prywatnych,
- HSM (Hardware Security Module),
- separacja ról administracyjnych.
3. Instalacja i konfiguracja AD CS
Instalację AD CS poprzedza przygotowanie środowiska i weryfikacja wymagań dla pierwszego urzędu certyfikacji. Następnie omawiane są typy CA, takie jak Enterprise, Standalone, Root i Subordinate, oraz podstawowa konfiguracja obejmująca bazę certyfikatów, klucze, algorytmy i okresy ważności.
- instalacja roli Active Directory Certificate Services:
- przygotowanie środowiska,
- wymagania systemowe,
- konfiguracja pierwszego CA,
- typy urzędów certyfikacji:
- Enterprise CA,
- Standalone CA,
- Root CA,
- Subordinate CA,
- konfiguracja podstawowa CA:
- konfiguracja bazy certyfikatów,
- konfiguracja kluczy i algorytmów,
- konfiguracja okresów ważności certyfikatów.
4. Implementacja AD CS w wielopoziomowej strukturze CA
Projekt hierarchii CA przekłada się bezpośrednio na sposób wdrożenia zaufania w organizacji. Uczestnicy przechodzą przez konfigurację offline Root CA i Issuing CA, generowanie oraz podpisywanie certyfikatów CA, ich publikację, a także integrację z Active Directory, autoenrollment i polityką certyfikatów.
- projektowanie hierarchii CA:
- Root CA offline,
- Issuing CA,
- modele bezpieczeństwa,
- instalacja Root CA:
- konfiguracja offline Root CA,
- generowanie certyfikatu nadrzędnego,
- instalacja Issuing CA:
- żądanie certyfikatu od Root CA,
- podpisanie certyfikatu CA,
- publikacja certyfikatu,
- integracja CA z Active Directory:
- publikacja certyfikatów w AD,
- autoenrollment,
- zarządzanie polityką certyfikatów.
5. Punkty CRL i mechanizmy unieważniania certyfikatów
Mechanizmy unieważniania muszą dostarczać aktualne dane o statusie certyfikatów do wszystkich klientów. Materiał obejmuje działanie i publikację CRL, konfigurację punktów dystrybucji, różnice między CRL i Delta CRL wraz z odświeżaniem list oraz ustawienia punktów CDP i AIA.
- listy CRL:
- mechanizm działania CRL,
- publikacja CRL,
- konfiguracja punktów dystrybucji,
- Delta CRL:
- różnice między CRL a Delta CRL,
- konfiguracja odświeżania list,
- punkty CDP i AIA:
- konfiguracja CDP (CRL Distribution Points),
- konfiguracja AIA (Authority Information Access).
6. OCSP – Online Certificate Status Protocol
Gdy potrzebna jest szybka weryfikacja statusu certyfikatu, OCSP uzupełnia lub zastępuje klasyczne listy unieważnień. Sekcja wyjaśnia mechanizm działania OCSP i jego przewagi względem CRL, a następnie obejmuje instalację Online Responder, integrację z CA, podpisywanie odpowiedzi i zapewnienie wysokiej dostępności.
- rola OCSP w infrastrukturze PKI:
- mechanizm działania OCSP,
- zalety OCSP względem CRL,
- instalacja usługi Online Responder:
- konfiguracja roli,
- integracja z CA,
- konfiguracja responderów:
- konfiguracja podpisywania odpowiedzi OCSP,
- wysoka dostępność OCSP.
7. Szablony certyfikatów (Certificate Templates)
Szablony certyfikatów określają parametry wydawania, przeznaczenie certyfikatów i sposób ich dystrybucji. Uczestnicy analizują wersje szablonów i rozszerzenia certyfikatów, uczą się modyfikować istniejące szablony i tworzyć nowe, a także porównują ręczne żądania z autoenrollment i zarządzaniem cyklem życia certyfikatów.
- architektura szablonów:
- wersje szablonów,
- rozszerzenia certyfikatów,
- tworzenie i konfiguracja szablonów:
- modyfikacja istniejących szablonów,
- tworzenie nowych szablonów,
- dystrybucja certyfikatów:
- ręczne żądania certyfikatów,
- autoenrollment,
- zarządzanie cyklem życia certyfikatów.
8. Uwierzytelnianie z użyciem Smart Card (MFA)
Uwierzytelnianie certyfikatami pokazano tu z perspektywy dostępu użytkownika do zasobów. Zakres obejmuje certyfikaty użytkownika i Kerberos z certyfikatem, wymagania dla Smart Card Logon, konfigurację szablonów, czytników kart i wydawania certyfikatów oraz integrację z Active Directory w modelu MFA.
- wprowadzenie do uwierzytelniania certyfikatami:
- certyfikaty użytkownika,
- uwierzytelnianie Kerberos z certyfikatem,
- konfiguracja Smart Card Logon:
- wymagania infrastrukturalne,
- konfiguracja szablonów certyfikatów,
- implementacja MFA z użyciem kart inteligentnych:
- konfiguracja czytników kart,
- wydawanie certyfikatów użytkowników,
- integracja z Active Directory.
9. Zarządzanie i administracja PKI
Codzienna administracja AD CS obejmuje zarówno obsługę certyfikatów, jak i nadzór nad działaniem urzędu. W tej części uczestnicy pracują z zarządzaniem wydanymi certyfikatami, unieważnianiem i monitorowaniem CA, a następnie z audytem zdarzeń PKI, analizą logów bezpieczeństwa i automatyzacją zadań w PowerShell.
- administracja CA:
- zarządzanie wydanymi certyfikatami,
- unieważnianie certyfikatów,
- monitorowanie CA,
- audyt i logowanie:
- audyt zdarzeń PKI,
- analiza logów bezpieczeństwa,
- automatyzacja zarządzania certyfikatami:
- PowerShell dla AD CS,
- automatyczne odnawianie certyfikatów.
10. Odzyskiwanie kluczy i kopie zapasowe CA
Key Archival i konfiguracja Key Recovery Agent wyznaczają sposób kontrolowanego odzyskiwania kluczy prywatnych. Omawiane są procedury odzyskiwania certyfikatów, wymagane zabezpieczenia operacyjne oraz backup i odtwarzanie CA, w tym bazy certyfikatów, kluczy prywatnych i scenariuszy disaster recovery.
- archiwizacja kluczy:
- Key Archival,
- konfiguracja Key Recovery Agent (KRA),
- odzyskiwanie certyfikatów:
- proces odzyskiwania kluczy prywatnych,
- procedury bezpieczeństwa,
- backup i odtwarzanie CA:
- backup bazy certyfikatów,
- backup kluczy prywatnych,
- disaster recovery dla CA.
11. Bezpieczeństwo infrastruktury PKI
Bezpieczne PKI wymaga nie tylko poprawnej konfiguracji, ale też właściwego modelu ochrony. Sekcja obejmuje zabezpieczenie Root CA i kluczy prywatnych, hardening CA przez segmentację sieci i polityki bezpieczeństwa oraz analizę typowych błędów, takich jak problemy z CRL, szablonami i architekturą CA.
- najlepsze praktyki:
- zabezpieczenie Root CA,
- ochrona kluczy prywatnych,
- hardening CA:
- segmentacja sieci,
- polityki bezpieczeństwa,
- typowe błędy w implementacji PKI:
- problemy z CRL,
- błędna konfiguracja szablonów,
- błędna architektura CA.
12. Warsztaty praktyczne
Praca warsztatowa spina cały program w jeden proces budowy i utrzymania PKI. Uczestnicy instalują Root CA i Issuing CA, konfigurują punkty dystrybucji CRL oraz responder OCSP, wdrażają certyfikaty użytkowników i urządzeń z autoenrollment i Smart Card Logon, a na końcu odtwarzają środowisko po symulowanej awarii.
- budowa infrastruktury PKI od podstaw:
- instalacja Root CA,
- instalacja Issuing CA,
- konfiguracja CRL i OCSP:
- konfiguracja punktów dystrybucji,
- konfiguracja respondera OCSP,
- wdrożenie certyfikatów użytkowników i urządzeń:
- autoenrollment,
- wdrożenie Smart Card Logon,
- backup i odzyskiwanie CA:
- symulacja awarii,
- odtwarzanie infrastruktury PKI.