Kurs VBA (Visual Basic for Applications) w Microsoft Excel zaawansowany - tworzenie złożonych formularzy i optymalizacja kodu

1. Przypomnienie podstaw VBA i organizacja środowiska pracy

• omówienie struktury edytora VBE i modułów,
• tworzenie i uruchamianie prostych procedur,
• dobre praktyki w pisaniu kodu: nazewnictwo, komentarze, formatowanie.

2. Efektywne korzystanie z instrukcji warunkowych i pętli

• rozbudowane instrukcje If...Then...ElseIf,
• pętle For, For Each, Do While – porównanie i zastosowanie,
• zagnieżdżanie struktur i kontrola przepływu (Exit, Continue).

3. Tworzenie formularzy użytkownika (UserForm)

• wstawianie formularzy i dodawanie kontrolek (TextBox, ComboBox, ListBox),
• ustawianie właściwości formularzy i elementów formularza,
• przypisywanie kodu do przycisków i zdarzeń.

4. Dynamiczna interakcja formularzy z danymi w arkuszu

• wypełnianie kontrolek danymi z arkusza (np. ComboBox z listą klientów),
• przekazywanie danych z formularza do arkusza,
• odczyt danych z arkusza do formularza i ich aktualizacja.

5. Walidacja danych i kontrola błędów w formularzach

• sprawdzanie poprawności danych wpisanych przez użytkownika,
• wyświetlanie komunikatów błędów i wskazówek,
• blokowanie formularza przy niekompletnym lub niepoprawnym wypełnieniu.

6. Tworzenie własnych funkcji użytkownika (UDF)

• zasady budowania funkcji w VBA,
• przykłady funkcji liczbowych, tekstowych i daty/czasu,
• zastosowanie funkcji użytkownika bezpośrednio w arkuszu.

7. Praca z tablicami i kolekcjami

• deklarowanie i wypełnianie tablic statycznych i dynamicznych,
• przetwarzanie danych w tablicach bez zapisu do arkusza,
• użycie kolekcji i słowników (Scripting.Dictionary) do szybkiego wyszukiwania danych.

8. Automatyzacja operacji w Excelu z użyciem VBA

• automatyczne kopiowanie, filtrowanie i scalanie danych,
• tworzenie raportów i zestawień na podstawie danych źródłowych,
• sterowanie wydrukiem i eksportem danych.

9. Optymalizacja kodu i wydajności

• zmniejszanie liczby operacji na arkuszu (ScreenUpdating, Calculation, DisplayAlerts),
• użycie zmiennych roboczych i buforowania danych,
• porównanie szybkości działania różnych podejść i struktur.

10. Obsługa zdarzeń w arkuszu i skoroszycie

• wykorzystanie zdarzeń takich jak Worksheet_Change, Workbook_Open,
• reagowanie na działania użytkownika (np. zmiana komórki, zapis pliku),
• ograniczanie błędów i blokowanie niepożądanych akcji.

11. Organizacja projektu VBA i dobre praktyki

• rozdzielanie kodu do modułów, formularzy i arkuszy,
• tworzenie uniwersalnych procedur pomocniczych,
• zabezpieczanie kodu i formularzy hasłem przed edycją.

12. Praktyczne zastosowanie – budowa kompletnego narzędzia

• projektowanie interfejsu złożonego formularza z wieloma kontrolkami,
• implementacja pełnej logiki: wprowadzanie, zapis, edycja, filtrowanie danych,
• przygotowanie rozwiązania do pracy zespołowej lub dalszego rozwoju.