1. Cyberbezpieczeństwo w codziennej pracy
Codzienna praca bywa źródłem incydentów przez pośpiech, rutynę i drobne błędy użytkowników. Ta sekcja buduje wspólne podstawy, porządkując pojęcia takie jak phishing, malware, ransomware i socjotechnika, a także wyjaśniając rolę pracownika jako pierwszej linii obrony i skutki naruszeń.
- najczęstsze źródła incydentów bezpieczeństwa,
- rola pracownika jako pierwszej linii obrony,
- błędy, pośpiech i rutyna jako źródła zagrożeń,
- podstawowe pojęcia: phishing, malware, ransomware i socjotechnika,
- konsekwencje incydentów dla pracownika i organizacji.
2. Phishing i inne formy oszustw cyfrowych
Phishing, spear-phishing, smishing i vishing są przedstawione jako powiązane formy oszustw opartych na podszywaniu się i manipulacji. Uczestnicy uczą się rozpoznawać spoofing, fałszywe wiadomości, złośliwe linki, załączniki i kody QR oraz właściwie reagować na typowe scenariusze nadużyć.
- phishing, spear-phishing, smishing i vishing,
- spoofing i podszywanie się pod zaufanych nadawców,
- fałszywe wiadomości e-mail, SMS-y i komunikaty,
- oszustwa typu CEO fraud, „na fakturę”, „na kuriera” i „na pomoc techniczną”,
- złośliwe linki, załączniki i kody QR,
- czerwone flagi pozwalające rozpoznać próbę ataku,
- bezpieczne reagowanie na podejrzaną komunikację.
3. Socjotechnika i psychologia manipulacji
Ataki socjotechniczne wykorzystują reakcje człowieka zamiast luk technicznych. Sekcja pokazuje, jak presja czasu, autorytet, emocje i strach służą do wyłudzania informacji oraz danych dostępowych, a także jak weryfikować nietypowe prośby podczas rozmowy telefonicznej i bezpośredniego kontaktu.
- wykorzystywanie presji czasu, autorytetu, emocji i strachu,
- wyłudzanie informacji oraz danych dostępowych,
- manipulacja telefoniczna i podczas bezpośredniego kontaktu,
- zasada ograniczonego zaufania,
- sposoby weryfikowania nietypowych próśb,
- analiza przykładowych scenariuszy ataków.
4. Hasła, MFA i bezpieczeństwo kont
Bezpieczeństwo kont opiera się na eliminowaniu typowych błędów i wzmacnianiu procesu logowania. W tej części omawiane są zasady tworzenia unikalnych haseł, bezpieczne przechowywanie danych dostępowych, menedżery haseł, MFA oraz rozpoznawanie przejęcia konta i fałszywych próśb o akceptację logowania.
- najczęstsze błędy związane z hasłami,
- zasady tworzenia silnych i unikalnych haseł,
- bezpieczne przechowywanie danych dostępowych,
- menedżery haseł,
- uwierzytelnianie wieloskładnikowe – MFA,
- przejmowanie kont i ataki na proces logowania,
- fałszywe prośby o zatwierdzenie logowania,
- działania w przypadku podejrzenia przejęcia konta.
5. Bezpieczna komunikacja elektroniczna
Poczta elektroniczna, komunikatory, rozmowy i wideokonferencje są omawiane jako kanały wymagające stałej kontroli nad zakresem ujawnianych informacji. Program obejmuje weryfikację nadawcy, domeny, linków i załączników, bezpieczne przesyłanie dokumentów oraz ryzyka związane z udostępnianiem ekranu.
- bezpieczeństwo poczty elektronicznej i komunikatorów,
- weryfikowanie nadawcy, domeny, linków i załączników,
- bezpieczne przesyłanie informacji i dokumentów,
- rozmowy i wideokonferencje,
- udostępnianie ekranu oraz prezentowanie dokumentów,
- ochrona informacji podczas korzystania z Microsoft Teams i innych komunikatorów,
- najczęstsze błędy użytkowników.
6. Bezpieczna praca w chmurze i Microsoft 365
Bezpieczna praca w Microsoft 365 zależy od sposobu logowania, współdzielenia plików i ustawiania uprawnień. Uczestnicy analizują użycie OneDrive, SharePoint i Teams, zasady udostępniania dokumentów wewnątrz i poza organizacją oraz ryzyka wynikające z publicznych linków i błędnej konfiguracji dostępu.
- zasady bezpiecznego logowania,
- bezpieczne korzystanie z OneDrive, SharePoint i Teams,
- udostępnianie dokumentów osobom wewnątrz i spoza organizacji,
- nadawanie i kontrolowanie uprawnień,
- ryzyka związane z publicznymi linkami,
- ochrona danych podczas współdzielenia plików,
- zagrożenia związane z błędną konfiguracją dostępu.
7. Ochrona urządzeń służbowych
Komputery, telefony i tablety wymagają jednocześnie zabezpieczeń technicznych oraz właściwych nawyków użytkownika. Ta część obejmuje aktualizacje systemów i aplikacji, antywirusy, zapory, szyfrowanie, blokadę ekranu, instalowanie aplikacji, nośniki zewnętrzne oraz procedury po zgubieniu lub kradzieży sprzętu.
- bezpieczeństwo komputerów, telefonów i tabletów,
- aktualizacje systemów i aplikacji,
- oprogramowanie antywirusowe i zapory sieciowe,
- szyfrowanie urządzeń i danych,
- blokowanie ekranu oraz ochrona urządzenia przed dostępem osób trzecich,
- instalowanie aplikacji i korzystanie z nośników zewnętrznych,
- postępowanie w przypadku zgubienia lub kradzieży urządzenia.
8. Bezpieczna praca zdalna i mobilna
Poza biurem pojawiają się inne ryzyka niż w kontrolowanym środowisku organizacji. Materiał obejmuje korzystanie z publicznych i domowych sieci Wi‑Fi, pracę w hotelach, pociągach czy na lotniskach, a także ochronę rozmów, dokumentów, urządzeń prywatnych i dobre praktyki pracy hybrydowej.
- zagrożenia związane z pracą poza biurem,
- korzystanie z publicznych i domowych sieci Wi-Fi,
- praca w hotelach, pociągach, na lotniskach i w przestrzeniach publicznych,
- zabezpieczenie dokumentów i rozmów przed osobami postronnymi,
- bezpieczne korzystanie z urządzeń prywatnych,
- dobre praktyki pracy hybrydowej.
9. Ochrona danych i informacji firmowych
Skuteczna ochrona informacji zaczyna się od ich właściwego rozróżniania i ograniczania dostępu. Omawiane są zasady pracy z danymi osobowymi, poufnymi, wrażliwymi, finansowymi i handlowymi, a także bezpieczne przechowywanie, przesyłanie, niszczenie dokumentów oraz zapobieganie wyciekom danych.
- dane osobowe, poufne, wrażliwe, finansowe i handlowe,
- klasyfikowanie informacji,
- zasada minimalnego dostępu do danych,
- bezpieczne przechowywanie, przesyłanie i niszczenie dokumentów,
- błędni adresaci i przypadkowe udostępnianie informacji,
- ochrona danych w wiadomościach, dokumentach i chmurze,
- zasady clean desk i clean screen policy,
- zapobieganie wyciekom danych.
10. Bezpieczne korzystanie z narzędzi AI
Narzędzia generatywnej AI wymagają świadomego podejścia do danych i weryfikacji wyników. Sekcja wyjaśnia, jakich informacji nie należy wprowadzać, czym różnią się środowiska publiczne od firmowych, jak przygotowywać bezpieczniejsze prompty oraz jak oceniać halucynacje, deepfake i zmanipulowane polecenia.
- najważniejsze ryzyka związane z generatywną sztuczną inteligencją,
- dane, których nie należy przekazywać do narzędzi AI,
- ochrona danych firmowych, osobowych, finansowych i klientów,
- różnice między narzędziami publicznymi a firmowymi środowiskami AI,
- ryzyko zapisywania i dalszego przetwarzania wprowadzonych informacji,
- bezpieczne przygotowywanie promptów,
- anonimizacja i ograniczanie zakresu danych,
- halucynacje AI i konieczność weryfikowania odpowiedzi,
- złośliwe treści oraz manipulowanie poleceniami,
- deepfake, fałszywe nagrania i treści generowane przez AI,
- zasady odpowiedzialnego korzystania z ChatGPT, Copilota i innych narzędzi AI.
11. Malware i ransomware w praktyce
Z perspektywy użytkownika omawiane są najczęstsze drogi infekcji oraz sygnały wskazujące na obecność złośliwego oprogramowania. Uczestnicy uczą się rozpoznawać ryzykowne pliki, aplikacje, linki i strony, rozumieją mechanizm ransomware oraz poznają właściwe i niewłaściwe reakcje po podejrzeniu infekcji.
- najczęstsze sposoby infekowania urządzeń,
- złośliwe pliki, aplikacje, linki i strony internetowe,
- rozpoznawanie nietypowego działania urządzenia,
- podstawowe zasady ograniczania ryzyka infekcji,
- sposób działania ransomware,
- czego nie robić po wykryciu zagrożenia,
- pierwsze działania po podejrzeniu infekcji.
12. Reagowanie na incydenty bezpieczeństwa
Po wykryciu zagrożenia liczy się właściwa kolejność działań i zgodność z procedurami. Sekcja pokazuje, jak rozpoznać incydent, zabezpieczyć urządzenie i informacje, zgłosić sprawę do organizacji oraz współpracować z IT, także po kliknięciu linku, ujawnieniu hasła lub błędnym udostępnieniu danych.
- jak rozpoznać incydent lub podejrzaną sytuację,
- pierwsze działania po wykryciu zagrożenia,
- zabezpieczenie informacji i urządzenia,
- zgłaszanie incydentów zgodnie z procedurami organizacji,
- współpraca z działem IT lub zespołem bezpieczeństwa,
- czego nie należy robić po incydencie,
- reakcja po kliknięciu podejrzanego linku lub ujawnieniu hasła,
- reakcja na błędne wysłanie lub udostępnienie danych.
13. Warsztaty praktyczne
Na bazie realistycznych przykładów uczestnicy analizują podejrzane e-maile, SMS-y i sposoby udostępniania dokumentów, aby rozpoznawać phishing, socjotechnikę i słabe metody logowania. Ćwiczenia obejmują też treści generowane przez AI, bezpieczeństwo promptów, symulację incydentu oraz scenariusze decyzyjne.
- analiza podejrzanych wiadomości e-mail i SMS,
- rozpoznawanie prób phishingu i socjotechniki,
- ocena bezpieczeństwa haseł i metod logowania,
- analiza sposobów udostępniania dokumentów,
- rozpoznawanie treści wygenerowanych lub zmanipulowanych przez AI,
- ocena przykładowych promptów pod kątem bezpieczeństwa danych,
- symulacja incydentu bezpieczeństwa,
- scenariusze decyzyjne: „Co zrobić w tej sytuacji?”.
14. Podsumowanie i dobre nawyki bezpieczeństwa
Na zakończenie programu najważniejsze zasady bezpiecznej pracy zostają zebrane w praktyczną checklistę użytkownika. Część porządkuje typowe błędy, sposoby ich unikania oraz podstawowe reguły bezpiecznego korzystania z AI, a całość domyka sesja pytań i odpowiedzi.
- najważniejsze zasady bezpiecznej pracy,
- checklista bezpieczeństwa użytkownika,
- najczęstsze błędy i sposoby ich unikania,
- zasady bezpiecznego korzystania z AI,
- pytania i odpowiedzi.