Cognity: różnice między językiem M a DAX w Power BI – które szkolenie wybrać?

Wprowadzenie do języka M i DAX – czym są i do czego służą

Power BI to potężne narzędzie do analizy danych, a jego pełne możliwości stają się dostępne dzięki dwóm kluczowym językom: M oraz DAX. Choć oba służą pracy z danymi, różnią się swoim przeznaczeniem i momentem użycia w procesie tworzenia raportów.

Język M, znany również jako Power Query Formula Language, wykorzystywany jest głównie na etapie przygotowania danych. Pozwala na łączenie się z różnorodnymi źródłami danych, ich transformację, oczyszczanie i kształtowanie przed załadowaniem do modelu danych Power BI. To dzięki niemu użytkownik może np. filtrować kolumny, zmieniać typy danych czy łączyć wiele plików w jedną tabelę.

DAX (Data Analysis Expressions) z kolei służy do modelowania danych i analizy. Umożliwia tworzenie zaawansowanych miar, kolumn obliczeniowych i hierarchii czasowych, które wspierają analitykę biznesową. DAX działa na danych już załadowanych do modelu i pozwala na dynamiczne obliczenia w zależności od kontekstu wizualizacji, filtrów czy segmentacji.

Podsumowując, M jest niezbędny, gdy chcemy przygotować dane do analizy, natomiast DAX pozwala na ich interpretację i prezentację w formie przystępnych wizualizacji. Oba języki odgrywają kluczową rolę w codziennej pracy analityka Power BI, każdy na innym etapie procesu analitycznego.

Metafora kuchni – przygotowanie składników i gotowanie dania

Aby zrozumieć różnice między językiem M a DAX w Power BI, warto posłużyć się prostą metaforą kuchenną. Wyobraźmy sobie, że tworzenie raportu w Power BI jest jak przygotowanie wyśmienitego dania. W tym procesie język M i DAX pełnią zupełnie odmienne, lecz komplementarne role. Ten artykuł powstał jako rozwinięcie jednego z najczęstszych tematów poruszanych podczas szkoleń Cognity.

Język M (znany również jako język Power Query) to etap przygotowywania składników. To właśnie tu decydujemy, jakie dane chcemy użyć, skąd je pobrać, jak je oczyścić, przekształcić i uporządkować, zanim trafią na „kuchenny blat”, czyli do modelu danych Power BI. M odpowiada za procesy ETL (Extract, Transform, Load) i stanowi fundament, na którym budujemy dalszą analizę.

DAX z kolei to etap gotowania dania. Gdy dane są już przygotowane i znajdują się w modelu, DAX pozwala nam przeprowadzać zaawansowane obliczenia, tworzyć miary, kolumny obliczeniowe i dynamiczne analizy, które nadają raportowi końcowy smak i formę. To dzięki DAX-owi użytkownicy mogą uzyskać głębszy wgląd w dane i interpretować je w kontekście biznesowym.

Podsumowując, język M pomaga w organizacji i przygotowaniu danych do analizy, natomiast DAX służy do wyciągania z tych danych wartościowych wniosków. Obie umiejętności są ważne, ale dotyczą różnych etapów pracy z Power BI i wymagają innego podejścia.

Szkolenie z języka M (Power Query) – czego się nauczysz

Język M to narzędzie wykorzystywane w Power BI w ramach edytora Power Query, służące do pobierania, przekształcania i przygotowywania danych przed ich wykorzystaniem w analizach. Szkolenie z języka M pozwala uczestnikom zrozumieć procesy ETL (Extract, Transform, Load) i opanować techniki automatyzacji przygotowania danych.

Podczas szkolenia poznasz m.in.:

• jak importować dane z różnych źródeł – plików Excel, baz danych, usług internetowych i wielu innych;
• jak czyścić, filtrować i przekształcać dane w sposób wydajny i powtarzalny;
• jak tworzyć kroki transformacji i wykorzystywać zaawansowane funkcje edytora Power Query;
• jak radzić sobie z problematycznymi strukturami danych, np. zagnieżdżonymi tabelami, kolumnami tekstowymi czy wieloma nagłówkami;
• jak tworzyć dynamiczne zapytania i parametry, które pozwalają budować elastyczne modele danych;
• jak optymalizować procesy przekształcania danych, by raporty działały szybciej i były łatwiejsze w utrzymaniu.

Szkolenie z języka M koncentruje się zatem na etapie przygotowania danych, czyli tym, co dzieje się zanim dane trafią do modelu analitycznego Power BI. To kluczowy fundament efektywnego raportowania. Jeśli chcesz poszerzyć swoje umiejętności o pracę z modelem danych i analizą zaawansowaną, sprawdź także Kurs DAX zaawansowany: tworzenie skutecznych modeli danych.

Szkolenie z DAX – czego się nauczysz

Język DAX (Data Analysis Expressions) to fundament analityki w Power BI, służący do tworzenia miar, kalkulacji i zaawansowanych modeli danych. Podczas szkolenia z DAX uczestnicy poznają, jak przekształcać dane w informacje biznesowe oraz jak budować logikę obliczeniową dopasowaną do potrzeb użytkowników raportów.

Szkolenie koncentruje się na praktycznym zastosowaniu DAX w codziennej pracy analityka. Uczestnicy uczą się tworzyć dynamiczne miary i kolumny obliczeniowe, wykorzystywać kontekst wiersza i filtru, a także budować modele danych, które umożliwiają głęboką analizę i interaktywność raportów. W Cognity omawiamy to zagadnienie zarówno od strony technicznej, jak i praktycznej – zgodnie z realiami pracy uczestników.

• Zrozumienie podstaw DAX – czym są miary, kolumny obliczeniowe i jak różnią się od siebie w praktyce.
• Budowanie modelu biznesowego – jak używać DAX do tworzenia logiki analitycznej opartej na rzeczywistych potrzebach.
• Praca z kontekstem – poznanie mechanizmów działania kontekstu filtru i wiersza, które są kluczowe dla poprawnych obliczeń.
• Tworzenie zaawansowanych miar – nauka wykorzystywania funkcji czasu, agregacji warunkowych i kalkulacji między tabelami.
• Optymalizacja wydajności – podstawowe techniki poprawy szybkości działania formuł DAX.

Dzięki szkoleniu uczestnicy będą w stanie samodzielnie analizować dane, przygotowywać złożone wskaźniki KPI i tworzyć elastyczne modele analityczne, które odpowiadają na zmieniające się potrzeby biznesowe.

Kiedy wybrać szkolenie z języka M, a kiedy z DAX

Wybór odpowiedniego szkolenia w Power BI – z języka M lub DAX – zależy przede wszystkim od tego, na jakim etapie analizy danych chcesz się specjalizować i jakie zadania wykonujesz najczęściej.

• Szkolenie z języka M zalecane jest osobom, które pracują głównie na etapie przygotowania i transformacji danych. Język M jest wykorzystywany w Power Query i służy do pobierania, oczyszczania, łączenia i modyfikowania danych jeszcze przed ich załadowaniem do modelu. Jeśli chcesz mieć większą kontrolę nad jakością i strukturą danych na wejściu – to szkolenie będzie odpowiednie.
• Szkolenie z DAX powinny wybrać osoby, które skupiają się na analizie i modelowaniu danych w raportach Power BI. DAX pozwala tworzyć zaawansowane miary, kolumny obliczeniowe i relacje między tabelami, co umożliwia budowanie dynamicznych, interaktywnych wizualizacji i wskaźników KPI.

Zatem jeśli Twoim celem jest lepsze zrozumienie struktury danych i ich logiczne powiązania w modelu analitycznym – kieruj się ku DAX. Jeśli zależy Ci na optymalnym przygotowaniu danych źródłowych – postaw na język M. W obu przypadkach dobrym punktem wyjścia może być Kurs Power BI – poziom średniozaawansowany, który kompleksowo rozwija umiejętności w zakresie M i DAX.

Dlaczego oba szkolenia się uzupełniają

Język M oraz DAX pełnią w Power BI zupełnie różne role, które razem tworzą spójny i wydajny proces analizy danych. Dlatego szkolenia z tych dwóch języków nie konkurują ze sobą, lecz wzajemnie się dopełniają, umożliwiając pełne wykorzystanie możliwości Power BI.

Język M (stosowany w Power Query) odpowiada za przygotowanie danych – ich pobieranie z różnych źródeł, oczyszczanie, transformację i kształtowanie struktury tabel. To etap, w którym użytkownik dba o to, by dane były gotowe do dalszej analizy.

DAX (Data Analysis Expressions) działa już na załadowanym modelu danych i służy do tworzenia miar analitycznych, kolumn kalkulowanych oraz zaawansowanej logiki biznesowej. To dzięki DAX możliwe jest budowanie interaktywnych wizualizacji, analiz porównawczych czy dynamicznych raportów.

Użytkownik Power BI, który zna tylko jeden z tych języków, może napotkać ograniczenia – bez M trudniej przygotować dane, a bez DAX trudno je zinterpretować i zaprezentować w użytecznej formie. Łącząc umiejętności z obu obszarów, zyskujemy pełną kontrolę nad całym procesem – od pozyskania danych po ich końcową analizę.

Dlatego warto traktować szkolenia z języka M i DAX jako elementy jednej ścieżki rozwoju, które razem pozwalają budować bardziej złożone i efektywne rozwiązania w Power BI.

Rekomendowana ścieżka nauki dla użytkownika Power BI

Dla osób rozpoczynających pracę z Power BI lub chcących usystematyzować swoją wiedzę, kluczowe jest zrozumienie, jaką rolę pełnią języki M i DAX w procesie analizy danych. W zależności od etapu pracy z danymi, każdy z nich odpowiada za inne zadania — język M jest wykorzystywany głównie na etapie przygotowywania i transformacji danych, natomiast DAX służy do tworzenia obliczeń, miar i analiz w modelu danych.

Aby efektywnie korzystać z Power BI, warto przyjąć następującą ścieżkę nauki:

• Etap 1: Nauka języka M — rozpocznij od poznania podstaw Power Query oraz języka M, by umiejętnie czyścić, przekształcać i przygotowywać dane do dalszej analizy.
• Etap 2: Zrozumienie modelu danych — poznaj zasady modelowania danych w Power BI, w tym relacje między tabelami, typy danych i efektywne budowanie struktury modelu.
• Etap 3: Nauka DAX — po opanowaniu przygotowania danych i budowy modelu, skup się na języku DAX, aby tworzyć zaawansowane miary, kolumny obliczeniowe i analizy biznesowe.

Przemyślane podejście, w którym najpierw opanujemy fundamenty pracy z danymi (czyli język M i modelowanie), a następnie przejdziemy do analityki i obliczeń w DAX, pozwala nie tylko lepiej zrozumieć działanie Power BI, ale również budować raporty bardziej efektywnie i świadomie.

Podsumowanie i zaproszenie na szkolenia Cognity

W pracy z Power BI dwa języki odgrywają kluczową rolę: język M używany w Power Query oraz DAX wykorzystywany w modelowaniu danych i tworzeniu zaawansowanych obliczeń. Choć oba służą do przekształcania i analizy danych, różnią się momentem, w którym są stosowane oraz zakresem działania. Język M odpowiada za przygotowanie danych już na etapie ich ładowania, natomiast DAX pozwala na dynamiczne analizy i budowę miar w gotowym modelu danych.

Jeśli chcesz efektywnie pracować w Power BI, warto poznać zarówno język M, jak i DAX. Każdy z nich odpowiada za inny etap procesu analitycznego i rozwija inne kompetencje analityczne.

Zapraszamy do udziału w szkoleniach organizowanych przez Cognity, które pomogą Ci zdobyć praktyczne umiejętności i lepiej zrozumieć potencjał Power BI. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczynasz, czy chcesz rozwinąć swoje obecne kompetencje – nasze szkolenia są dostosowane do różnych poziomów zaawansowania. W Cognity łączymy teorię z praktyką – dlatego ten temat rozwijamy także w formie ćwiczeń na szkoleniach.

Dołącz do grona profesjonalistów, którzy świadomie wykorzystują możliwości Power BI. Sprawdź dostępne terminy i wybierz szkolenie najlepiej dopasowane do Twoich potrzeb!

Szkolenie Copilot Premium z Cognity – pełen potencjał AI w Twojej firmie 26 listopada 2025

Cognity: szkolenie z DAX w Power BI – modelowanie i analiza danych 22 listopada 2025