Jak AI Act wpływa na korzystanie z ChatGPT i Copilota w firmach?

Wprowadzenie do AI Act i jego znaczenie dla firm

AI Act, czyli Akt o sztucznej inteligencji, to pierwsze kompleksowe rozporządzenie Unii Europejskiej regulujące rozwój i stosowanie systemów AI. Jego celem jest zapewnienie bezpiecznego, przejrzystego i odpowiedzialnego wdrażania technologii opartych na sztucznej inteligencji, z poszanowaniem praw podstawowych obywateli UE oraz wspieraniem innowacji technologicznych.

Nowe przepisy wprowadzają ujednolicone ramy prawne dla wszystkich państw członkowskich, co ma kluczowe znaczenie dla firm działających na rynku europejskim. AI Act wprowadza system klasyfikacji ryzyka dla rozwiązań AI, na podstawie którego określane są obowiązki prawne dla dostawców i użytkowników tych technologii. Przedsiębiorstwa muszą więc nie tylko rozumieć, jakie obowiązki ich dotyczą, ale także jak klasyfikowany jest używany przez nie system AI, np. ChatGPT czy Copilot.

Dla firm korzystających z narzędzi opartych na AI oznacza to konieczność dostosowania polityk wewnętrznych, procedur zarządzania danymi i praktyk dotyczących odpowiedzialności. AI Act ma również wpływ na sposób analizowania ryzyka, dokumentowania działań i udzielania informacji użytkownikom końcowym. Firmy muszą więc przemyśleć nie tylko aspekt technologiczny, ale również prawny i etyczny wykorzystania AI w swojej działalności.

Wprowadzenie AI Act to krok milowy w kierunku uregulowania dynamicznie rozwijającego się rynku sztucznej inteligencji. Oznacza to nowe wyzwania, ale też szanse dla firm, które chcą wdrażać AI w sposób zgodny z prawem i społecznie odpowiedzialny.

Klasyfikacja ryzyka systemów AI zgodnie z AI Act

AI Act, czyli Akt o Sztucznej Inteligencji przyjęty przez Unię Europejską, wprowadza ramy regulacyjne oparte na podejściu do ryzyka. Kluczowym elementem tego rozporządzenia jest klasyfikacja systemów AI według poziomu ryzyka, jakie mogą one stwarzać dla użytkowników, społeczeństwa oraz praw podstawowych. Taka klasyfikacja ma bezpośredni wpływ na obowiązki firm korzystających z technologii opartych na sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT czy Copilot. W Cognity często spotykamy się z pytaniami na ten temat podczas szkoleń, dlatego postanowiliśmy przybliżyć go również na blogu.

AI Act wyróżnia cztery główne kategorie ryzyka:

• Minimalne ryzyko – systemy AI, które nie stanowią zagrożenia dla praw i bezpieczeństwa obywateli. Mogą być wykorzystywane bez szczególnych ograniczeń.
• Ograniczone ryzyko – systemy wymagające przejrzystości wobec użytkowników, np. informowania, że mają do czynienia ze sztuczną inteligencją.
• Wysokie ryzyko – systemy działające w obszarach mających istotny wpływ na życie ludzi, np. rekrutacja, edukacja czy zarządzanie infrastrukturą krytyczną. Wymagają spełnienia rygorystycznych wymogów zgodności i nadzoru.
• Niedopuszczalne ryzyko – systemy AI uznane za zagrażające podstawowym wartościom UE (np. manipulacja behawioralna, masowa inwigilacja). Ich stosowanie jest całkowicie zakazane.

W praktyce, poziom ryzyka przypisany danemu narzędziu AI decyduje o zakresie obowiązków regulacyjnych dla firm. Oznacza to m.in. konieczność prowadzenia dokumentacji technicznej, wdrażania procedur audytu czy zapewniania wysokiej jakości danych treningowych – w zależności od tego, w jakim kontekście i do jakich celów system AI jest wykorzystywany.

Obowiązki dokumentacyjne firm korzystających z narzędzi AI

Rozporządzenie AI Act nakłada na firmy korzystające z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT czy Microsoft Copilot, szereg obowiązków dokumentacyjnych. Mają one na celu zapewnienie przejrzystości, bezpieczeństwa i zgodności z przepisami dotyczącymi ochrony praw użytkowników i równości dostępu do technologii.

Obowiązki te różnią się w zależności od klasyfikacji ryzyka systemu AI, jednak nawet w przypadku ogólnych modeli wykorzystywanych w środowisku firmowym, wymagane może być prowadzenie odpowiedniej dokumentacji. Poniżej przedstawiono główne typy dokumentacji, które mogą być wymagane:

Warto zauważyć, że dokumentacja nie jest jednorazowym działaniem, lecz elementem ciągłego procesu zarządzania ryzykiem związanym z wykorzystaniem AI. Firmy muszą nie tylko wdrożyć odpowiednie procedury, ale również je regularnie aktualizować w odpowiedzi na zmieniające się przepisy oraz rozwój technologii. Dobrym sposobem na przygotowanie zespołu do tych wyzwań może być udział w Kursie AI Act w praktyce – compliance, ryzyka i obowiązki.

Wykorzystanie ChatGPT i Copilot w środowisku firmowym a zgodność z AI Act

Wraz z rosnącą popularnością narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT (model konwersacyjny) czy GitHub Copilot (asystent programistyczny), wiele firm zaczęło integrować tego typu rozwiązania w swoich codziennych procesach. AI Act wprowadza jednak ramy regulacyjne, które mają na celu zapewnienie bezpiecznego i etycznego wykorzystania AI, co bezpośrednio wpływa na sposób wdrażania i używania tych narzędzi w środowisku biznesowym.

Choć ChatGPT i Copilot należą do szerokiej kategorii systemów AI opartych na uczeniu maszynowym, różnią się zasadniczo pod względem funkcjonalnym i potencjalnego ryzyka regulacyjnego:

W kontekście AI Act, przedsiębiorstwa korzystające z takich narzędzi muszą ocenić, czy używane przez nich systemy AI kwalifikują się jako systemy wysokiego ryzyka i czy wymagają spełnienia obowiązków w zakresie zgodności, takich jak dokumentacja techniczna, nadzór człowieka czy przejrzystość działania.

Na przykład, jeśli ChatGPT wykorzystywany jest do automatyzacji komunikacji z klientami, może to podlegać obowiązkom informacyjnym wobec użytkowników końcowych. Z kolei Copilot generujący fragmenty kodu w środowiskach produkcyjnych może wymagać dokładniejszego nadzoru, szczególnie pod kątem odpowiedzialności za jakość i bezpieczeństwo wytwarzanego oprogramowania.

Firmy powinny więc nie tylko analizować zastosowanie tych narzędzi w kontekście swoich procesów, ale także weryfikować, w jaki sposób ich wykorzystanie wpisuje się w definicje i wymagania stawiane przez AI Act. W czasie szkoleń Cognity ten temat bardzo często budzi ożywione dyskusje między uczestnikami.

Aspekty etyczne i odpowiedzialność za użycie AI w firmach

Wraz ze wzrostem popularności narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT czy Microsoft Copilot, rośnie znaczenie etycznego podejścia do ich wdrażania i użytkowania w środowisku biznesowym. AI Act kładzie silny nacisk nie tylko na techniczne i prawne aspekty zgodności, ale również na kwestie odpowiedzialności oraz moralnej przejrzystości w stosowaniu AI.

Firmy, które korzystają z rozwiązań AI, muszą wziąć pod uwagę szereg zagadnień etycznych, takich jak:

• Przejrzystość działania modelu AI – pracownicy i klienci powinni wiedzieć, że wchodzą w interakcję z systemem sztucznej inteligencji.
• Odpowiedzialność za decyzje podejmowane przez AI – firma jako użytkownik AI ponosi odpowiedzialność za skutki decyzji podjętych z jego pomocą, nawet jeśli były one zautomatyzowane.
• Zapobieganie uprzedzeniom i dyskryminacji – algorytmy powinny być projektowane i monitorowane w sposób minimalizujący ryzyko stronniczości.
• Ochrona prywatności – dane przetwarzane przez systemy AI muszą być zgodne z przepisami RODO i innymi regulacjami dotyczącymi danych osobowych.

Odpowiedzialność za użycie AI w firmie nie rozkłada się wyłącznie na zespół IT czy dział prawny. To kwestia międzydziałowej współpracy, obejmującej również HR, compliance, a często także zarząd. Wdrożenie etycznych zasad może obejmować m.in. powołanie zespołów etycznych, opracowywanie wewnętrznych polityk oraz szkolenia pracowników w zakresie korzystania z AI.

Poniższa tabela ilustruje wybrane aspekty etyczne w kontekście dwóch popularnych narzędzi AI używanych w firmach:

Podsumowując, odpowiedzialne korzystanie z AI w firmach wymaga nie tylko zgodności z przepisami, ale także stosowania zasad etycznych w codziennej praktyce. Dla wielu organizacji oznacza to konieczność przedefiniowania odpowiedzialności za decyzje wspomagane przez sztuczną inteligencję oraz wprowadzenie mechanizmów stałego nadzoru nad jej wykorzystaniem. W tym kontekście warto rozważyć udział w dedykowanych szkoleniach, takich jak Kurs AI a RODO - jak łączyć zgodność regulacyjną z wdrażaniem nowych technologii, który pomaga zrozumieć, jak łączyć wymagania prawne z praktycznym wdrażaniem rozwiązań AI.

Wpływ regulacji na rozwój i wdrażanie AI w przedsiębiorstwach

Uregulowanie technologii sztucznej inteligencji na poziomie Unii Europejskiej poprzez AI Act wprowadza nowe ramy prawne, które znacząco wpływają na sposób projektowania, rozwijania i implementowania rozwiązań opartych na AI w firmach. W szczególności oddziałują one na narzędzia takie jak ChatGPT czy Microsoft Copilot, które są coraz chętniej integrowane w środowiskach korporacyjnych.

Regulacje te przynoszą zarówno szanse, jak i wyzwania dla przedsiębiorstw, zmieniając dynamikę wdrażania sztucznej inteligencji:

Z jednej strony regulacje mogą spowolnić innowacje z powodu dodatkowych procedur oceny i zgodności, ale z drugiej przyczyniają się do budowy zaufania do technologii AI. Przejrzystość zasad działania modeli językowych i ich wpływu na użytkownika końcowego staje się kluczowym elementem strategii wdrożeniowych.

W praktyce oznacza to większą rolę działów compliance, IT oraz prawnych we wczesnych etapach projektowania usług opartych na AI. Firmy coraz częściej przyjmują podejście compliance-by-design, integrując zgodność z regulacjami już na etapie koncepcji rozwiązania.

Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność inwestycji nie tylko w samą technologię, ale również w szkolenia pracowników, analizę ryzyka oraz dostosowanie procesów decyzyjnych do nowych wymogów prawnych.

Rekomendacje dla firm w zakresie dostosowania się do AI Act

Aby skutecznie dostosować się do wymogów AI Act, firmy powinny przyjąć proaktywne podejście do zarządzania technologiami opartymi na sztucznej inteligencji, takimi jak ChatGPT czy Copilot. Regulacje te wprowadzają nowe obowiązki, ale również tworzą ramy wspierające bezpieczne i odpowiedzialne wdrażanie AI. Poniżej przedstawiamy kluczowe rekomendacje dla organizacji:

• Przeprowadź audyt stosowanych rozwiązań AI: Zidentyfikuj wewnętrzne i zewnętrzne narzędzia AI używane w firmie. Określ ich zastosowanie i ocenę ryzyka zgodnie z kategoriami AI Act.
• Wdrożenie polityk i procedur zgodnych z AI Act: Opracuj wewnętrzne wytyczne dotyczące korzystania z AI, obejmujące zasady etycznego wykorzystania, nadzoru oraz zarządzania danymi wejściowymi i wyjściowymi.
• Powołanie zespołu ds. zgodności z regulacjami AI: Warto stworzyć interdyscyplinarny zespół odpowiedzialny za monitorowanie zgodności z przepisami oraz wdrażanie odpowiednich standardów w projektach opartych o AI.
• Szkolenie pracowników: Zadbaj o regularne szkolenia zespołów technicznych, prawnych i operacyjnych w zakresie nowych obowiązków i możliwości wynikających z AI Act.
• Współpraca z dostawcami technologii AI: Upewnij się, że partnerzy technologiczni dostarczający narzędzia takie jak ChatGPT czy Copilot również przestrzegają wymogów AI Act. W razie potrzeby aktualizuj umowy o odpowiednie zapisy dotyczące zgodności z przepisami.
• Monitorowanie zmian legislacyjnych: AI Act może podlegać dalszym doprecyzowaniom i interpretacjom. Firmy powinny śledzić rozwój przepisów i aktualizować swoje praktyki zgodnie z najnowszymi wytycznymi.

Dostosowanie się do AI Act to proces ciągły, który wymaga zaangażowania zarówno kadry zarządzającej, jak i operacyjnej. Proaktywne działania w tym zakresie nie tylko zmniejszają ryzyko prawne, ale również budują zaufanie klientów i partnerów do odpowiedzialnego wykorzystania sztucznej inteligencji.

Podsumowanie i perspektywy dalszego rozwoju legislacji AI

AI Act to przełomowe rozporządzenie Unii Europejskiej, które stanowi pierwszy kompleksowy akt prawny dotyczący sztucznej inteligencji. Jego celem jest stworzenie zaufanego i bezpiecznego ekosystemu AI poprzez wprowadzenie jasnych zasad dotyczących projektowania, wdrażania i wykorzystywania systemów opartych na sztucznej inteligencji. Dla firm oznacza to konieczność dostosowania się do nowych wymogów prawnych, szczególnie w zakresie przejrzystości, nadzoru oraz oceny ryzyka.

Wprowadzenie AI Act to nie tylko kwestia zgodności z regulacjami, ale również impuls do budowania odpowiedzialnych strategii korzystania z narzędzi AI, takich jak ChatGPT czy Copilot. Przedsiębiorstwa muszą brać pod uwagę nie tylko aspekty technologiczne, ale również społeczne i etyczne, które zyskują na znaczeniu w kontekście nowego prawa. W Cognity uczymy, jak skutecznie radzić sobie z podobnymi wyzwaniami – zarówno indywidualnie, jak i zespołowo.

W perspektywie dalszego rozwoju legislacji, można spodziewać się rozszerzenia regulacji o nowe typy systemów AI oraz doprecyzowania obowiązków związanych z ich stosowaniem. Znaczenie będą miały również działania na poziomie międzynarodowym, które mogą wpłynąć na harmonizację przepisów i wzmacnianie globalnych standardów odpowiedzialności w zakresie sztucznej inteligencji.

Product Manager – obowiązki i predyspozycje do pracy w tym zawodzie 09 lutego 2026

Czy darmowe narzędzia AI są bezpieczne dla organizacji? 07 lutego 2026