Automatyzacja list i zestawień: 5 praktycznych zastosowań funkcji UNIQUE i FILTER

Poznaj 5 praktycznych zastosowań funkcji UNIQUE i FILTER w Excelu. Zautomatyzuj raporty, eliminuj duplikaty i twórz dynamiczne zestawienia danych.
12 lipca 2025
blog
Poziom: Średnio zaawansowany

Artykuł przeznaczony dla użytkowników Excela na poziomie podstawowym i średniozaawansowanym, w tym analityków, osób z działów sprzedaży i marketingu oraz menedżerów przygotowujących dynamiczne zestawienia i raporty.

Z tego artykułu dowiesz się

  • Jak działają funkcje UNIQUE i FILTER w Excelu oraz czym różnią się ich zastosowania?
  • Jak automatycznie tworzyć dynamiczne listy unikalnych wartości (np. klientów dla wybranego sprzedawcy) bez ręcznego usuwania duplikatów?
  • Jak filtrować dane według wielu kryteriów i budować dynamiczne raporty sprzedażowe oraz zestawienia miast z najwyższą sprzedażą?

Wprowadzenie do funkcji UNIQUE i FILTER w Excelu

Wraz z rozwojem analizy danych i rosnącym zapotrzebowaniem na automatyzację pracy w Excelu, funkcje UNIQUE i FILTER zyskały na znaczeniu jako potężne narzędzia do dynamicznego zarządzania informacjami. Wprowadzone w nowszych wersjach Excela (od Office 365 i Excel 2019), umożliwiają tworzenie elastycznych zestawień bez konieczności stosowania skomplikowanych formuł pomocniczych czy makr.

Funkcja UNIQUE służy do wyodrębniania unikalnych wartości z zakresu danych. Jest szczególnie przydatna w sytuacjach, gdy chcemy szybko pozbyć się duplikatów, np. uzyskać listę niepowtarzających się klientów, produktów czy miast.

Z kolei funkcja FILTER umożliwia filtrowanie danych na podstawie określonych kryteriów, zwracając tylko te wiersze, które spełniają dane warunki. To doskonałe rozwiązanie, gdy zależy nam na wyodrębnieniu danych w czasie rzeczywistym – np. sprzedaży w konkretnym regionie czy produktach z danej kategorii.

Obie funkcje są dynamiczne, co oznacza, że aktualizują się automatycznie wraz ze zmianą danych źródłowych. Dzięki temu użytkownicy Excela mogą tworzyć bardziej elastyczne, responsywne i „żywe” arkusze kalkulacyjne bez potrzeby ciągłego ręcznego odświeżania informacji.

Przykładowo, aby uzyskać listę unikalnych nazwisk z kolumny A, wystarczy wpisać:

=UNIQUE(A2:A100)

Natomiast aby przefiltrować dane z kolumny B, gdzie kolumna C zawiera określoną kategorię, możemy użyć:

=FILTER(B2:B100, C2:C100="Kategoria A")

Umiejętne zastosowanie tych dwóch funkcji może znacząco przyspieszyć analizę danych oraz ułatwić tworzenie przejrzystych, zautomatyzowanych zestawień.

Automatyczne tworzenie listy unikalnych klientów dla danego sprzedawcy

W codziennej pracy z danymi sprzedażowymi często pojawia się potrzeba wygenerowania listy klientów przypisanych do konkretnego sprzedawcy. Szczególnie istotne jest, aby taka lista zawierała jedynie unikalne wartości, eliminując powtarzające się wpisy. Do realizacji tego zadania idealnie nadają się funkcje UNIQUE i FILTER, które w połączeniu umożliwiają dynamiczne tworzenie dokładnych zestawień bez potrzeby ręcznego sortowania czy usuwania duplikatów. Z doświadczenia szkoleniowego Cognity wiemy, że ten temat budzi duże zainteresowanie – również wśród osób zaawansowanych.

Funkcja FILTER pozwala wyodrębnić dane spełniające określone kryterium — w tym przypadku wszystkich klientów powiązanych z danym sprzedawcą. Następnie funkcja UNIQUE przekształca wynik w listę zawierającą wyłącznie niepowtarzające się nazwy, co jest szczególnie przydatne, gdy klient dokonał wielu transakcji.

Za pomocą jednego prostego wyrażenia można więc uzyskać zawsze aktualną listę klientów konkretnego pracownika, która automatycznie zmienia się w zależności od wybranego sprzedawcy. Przykładowo, jeśli w arkuszu mamy dane z nazwami klientów i nazwiskami sprzedawców, wystarczy zastosować kombinację funkcji:

=UNIQUE(FILTER(Klienci; Sprzedawca=A1))

Takie podejście nie tylko oszczędza czas, ale również minimalizuje ryzyko błędów, które mogą pojawić się przy ręcznym przeszukiwaniu i kopiowaniu danych. Automatyzacja tego procesu jest szczególnie cenna w zespołach sprzedażowych, gdzie szybki dostęp do informacji o klientach przypisanych do danego handlowca ma kluczowe znaczenie dla efektywnej obsługi i analizy wyników.

Filtrowanie miast z najwyższą sprzedażą według kategorii produktów

Funkcje UNIQUE i FILTER w Excelu pozwalają nie tylko na wyodrębnianie unikalnych wartości i filtrowanie danych, ale również na dynamiczne analizowanie sprzedaży w różnych ujęciach — na przykład według regionu czy kategorii produktu. Jednym z praktycznych zastosowań jest tworzenie dynamicznych zestawień miast, które generują najwyższe przychody w ramach wybranej kategorii produktów. To rozwiązanie może być szczególnie przydatne dla działów sprzedaży i marketingu monitorujących wyniki regionalne.

Podstawowe różnice w użyciu funkcji:

  • UNIQUE — pozwala na wyodrębnienie listy unikalnych miast lub kategorii produktów, eliminując duplikaty.
  • FILTER — umożliwia przefiltrowanie danych na podstawie określonego kryterium, np. pokazując tylko te rekordy, które spełniają warunek „sprzedaż > 10000” w danej kategorii.

Przykład zastosowania obu funkcji w praktyce:

=FILTER(A2:C100, (C2:C100>10000)*(B2:B100="Elektronika"))

Powyższa formuła zwraca wszystkie wiersze z zakresu A2:C100, gdzie sprzedaż przekracza 10 000 jednostek, a kategoria produktu to „Elektronika”. Jeśli chcemy uzyskać tylko unikalne miasta z takimi wynikami, można zastosować kombinację:

=UNIQUE(FILTER(A2:A100, (C2:C100>10000)*(B2:B100="Elektronika")))

Takie podejście pozwala użytkownikowi skupić się na najbardziej efektywnych lokalizacjach sprzedażowych i dostosować działania operacyjne lub promocyjne do konkretnych regionów. Jeśli chcesz pogłębić swoją wiedzę z zakresu analiz danych w Excelu i poznać więcej praktycznych zastosowań funkcji, sprawdź Kurs Microsoft Excel średniozaawansowany – formuły, funkcje, wykresy oraz wprowadzenie do tabel przestawnych i makr.

Dzięki funkcjom UNIQUE i FILTER filtrowanie miast z wysoką sprzedażą staje się prostsze, szybsze i – co najważniejsze – dynamiczne, reagując od razu na zmiany w danych źródłowych.

Dynamiczne zestawienia danych na podstawie wybranych kryteriów

Funkcje UNIQUE i FILTER w Excelu stwarzają nowe możliwości dla użytkowników, którzy chcą tworzyć dynamiczne i interaktywne zestawienia danych. Dzięki tym funkcjom możemy w prosty sposób generować listy, które automatycznie reagują na zmiany w źródłowych danych lub wybrane przez użytkownika kryteria filtrowania.

Podstawowa różnica między tymi funkcjami polega na ich przeznaczeniu:

  • UNIQUE – służy do tworzenia listy unikalnych wartości z danego zakresu. Nadaje się idealnie do identyfikowania powtarzających się danych lub eliminacji duplikatów przy budowie raportów.
  • FILTER – umożliwia wyodrębnianie danych spełniających określone warunki. Jest przydatna przy tworzeniu niestatycznych zestawień, które mają się dostosowywać do zmieniających się potrzeb analitycznych.

Razem tworzą potężne narzędzie do przygotowywania zestawień, które samoistnie dopasowuje się do inputu użytkownika – bez konieczności ręcznego aktualizowania zakresów czy stosowania skomplikowanych formuł pomocniczych. Na szkoleniach Cognity pokazujemy, jak poradzić sobie z tym zagadnieniem krok po kroku – poniżej przedstawiamy skrót tych metod.

Na przykład, jeśli chcemy wyświetlić wszystkie produkty sprzedane w danym miesiącu przez wybranego sprzedawcę, możemy zastosować funkcję FILTER wraz z odwołaniami do komórek zawierających kryteria:

=FILTER(TabelaSprzedaży, (TabelaSprzedaży[Sprzedawca]=F1)*(TabelaSprzedaży[Miesiąc]=G1))

Z kolei, używając UNIQUE w połączeniu z FILTER, możemy wyświetlić unikalną listę produktów spełniających określone warunki:

=UNIQUE(FILTER(TabelaSprzedaży[Produkt], TabelaSprzedaży[Kategoria]="Elektronika"))

Największą zaletą takiego podejścia jest automatyczność – dane w arkuszu aktualizują się natychmiast po zmianie parametrów wejściowych, co eliminuje potrzebę ręcznego przetwarzania danych lub używania makr.

Poniższa tabela przedstawia krótkie porównanie możliwości obu funkcji:

Funkcja Zastosowanie Zalety
UNIQUE Tworzenie listy unikalnych wartości Eliminacja duplikatów, analiza różnorodności danych
FILTER Wyodrębnianie danych wg kryteriów Dynamiczne filtrowanie, obsługa wielu warunków

Dynamiczne zestawienia oparte o te funkcje sprawiają, że praca z dużymi zbiorami danych staje się bardziej intuicyjna, przejrzysta i odporna na błędy wynikające z ręcznych operacji.

Tworzenie raportów sprzedażowych z wykorzystaniem kombinacji UNIQUE i FILTER

Raporty sprzedażowe są kluczowym narzędziem w analizie danych biznesowych, umożliwiając śledzenie wyników i podejmowanie decyzji opartych na danych. Funkcje UNIQUE i FILTER w Excelu pozwalają znacznie uprościć i zautomatyzować proces przygotowywania takich raportów, eliminując konieczność ręcznego sortowania, przeszukiwania i filtrowania danych.

Podstawowa różnica między tymi funkcjami polega na ich działaniu:

  • UNIQUE – zwraca listę unikalnych wartości z danego zakresu, co jest przydatne np. przy tworzeniu list klientów, produktów lub regionów sprzedaży.
  • FILTER – pozwala wyodrębnić dane spełniające określone kryteria, np. sprzedaż powyżej określonej kwoty lub transakcje z danego kwartału.

Ich kombinacja umożliwia tworzenie dynamicznych zestawień, w których dane są automatycznie aktualizowane w zależności od zmian w źródłowej tabeli.

Przykładowy scenariusz:

=FILTER(A2:D100, C2:C100 = "Produkt A")

Powyższa formuła filtruje wszystkie wiersze z zakresu A2:D100, w których w kolumnie C znajduje się "Produkt A".

W połączeniu z funkcją UNIQUE, możemy na przykład wygenerować listę unikalnych sprzedawców, którzy sprzedali "Produkt A":

=UNIQUE(FILTER(B2:B100, C2:C100 = "Produkt A"))

Taka struktura pozwala zautomatyzować raporty sprzedażowe – bez konieczności ręcznego filtrowania danych czy kopiowania wyników. W rezultacie oszczędzamy czas i ograniczamy ryzyko błędów.

Dzięki tym funkcjom możliwe jest również tworzenie interaktywnych dashboardów, w których użytkownik może zmieniać kryteria (np. daty, kategorie produktów), a zestawienia automatycznie się aktualizują – wszystko w obrębie jednego arkusza kalkulacyjnego. Jeśli chcesz rozwinąć swoje umiejętności w tym zakresie, sprawdź nasz Kurs Excel Masterclass - efektywne formuły, wykresy i analiza danych.

💡 Pro tip: Umieść kryteria (np. produkt, data, region) w osobnych komórkach i odwołuj się do nich w FILTER, a wyniki porządkuj SORT i deduplikuj UNIQUE (np. =SORT(UNIQUE(FILTER(B2:B100, C2:C100=F1)))); dodaj IFERROR, aby wyświetlić czytelny komunikat przy braku danych.

Zarządzanie bazą danych kontaktów z eliminacją duplikatów

Utrzymanie aktualnej i uporządkowanej bazy kontaktów jest kluczowe w każdej organizacji – niezależnie od tego, czy chodzi o klientów, dostawców czy partnerów biznesowych. Jednym z najczęstszych problemów w pracy z dużymi zestawami danych kontaktowych są duplikaty, które mogą prowadzić do błędów komunikacyjnych, nieefektywnych kampanii marketingowych, a nawet poważnych pomyłek w obsłudze klienta.

Z pomocą przychodzą dwie funkcje Excela: UNIQUE i FILTER. Ich połączenie umożliwia szybkie oczyszczenie list kontaktów i bieżące zarządzanie nimi bez konieczności ręcznego przeglądania setek lub tysięcy wierszy.

Funkcja UNIQUE pozwala na automatyczne wyodrębnienie unikalnych wartości z kolumny – na przykład adresów e-mail lub numerów telefonów – eliminując powtórzenia:

=UNIQUE(A2:A1000)

W powyższym przykładzie otrzymamy listę unikalnych kontaktów z zakresu A2:A1000, co jest szczególnie przydatne w przypadku importu danych z różnych źródeł, gdzie te same osoby mogą pojawiać się kilkukrotnie.

Funkcja FILTER z kolei umożliwia dynamiczne wyświetlanie tylko tych rekordów, które spełniają określone kryteria – np. wyłącznie klientów z aktualnym statusem "aktywny", lub tylko tych przypisanych do konkretnego regionu:

=FILTER(A2:B1000, B2:B1000="aktywny")

Korzyści z zastosowania tych funkcji przy zarządzaniu bazą kontaktów to m.in.:

  • Oszczędność czasu – szybka identyfikacja i usunięcie duplikatów bez konieczności stosowania skomplikowanych formuł lub makr,
  • Zmniejszenie ryzyka błędów – dane kontaktowe są przejrzyste i niepowtarzalne,
  • Lepsza organizacja pracy – możliwość filtrowania kontaktów według regionu, opiekuna, typu klienta czy statusu współpracy.

Przy odpowiednim zastosowaniu funkcje UNIQUE i FILTER mogą stać się podstawą efektywnego systemu zarządzania kontaktami, który minimalizuje chaos i wspiera jakość komunikacji biznesowej.

💡 Pro tip: Przed użyciem UNIQUE oczyść dane kontaktowe (TRIM, CLEAN, LOWER), aby te same e-maile/telefony z różnymi odstępami i wielkością liter nie liczyły się jako różne rekordy; duplikaty wykrywaj formułą =UNIQUE(A2:A1000,,TRUE) i zapobiegaj im przez walidację danych z COUNTIF.

Optymalizacja codziennej pracy analitycznej dzięki funkcjom dynamicznym

Współczesna analiza danych w Excelu coraz bardziej opiera się na elastyczności i automatyzacji. Funkcje dynamiczne, takie jak UNIQUE i FILTER, wprowadzają nowy poziom efektywności, pozwalając na szybsze przygotowywanie zestawień, eliminację błędów wynikających z ręcznego filtrowania oraz aktualizację wyników w czasie rzeczywistym.

W przeciwieństwie do tradycyjnych metod opartych na kopiowaniu, wklejaniu i stosowaniu filtrów ręcznych, funkcje dynamiczne reagują automatycznie na zmiany w źródłach danych. Dzięki temu analitycy mogą skupić się na interpretacji danych, a nie na ich przetwarzaniu.

Oto kilka kluczowych korzyści wynikających z użycia funkcji UNIQUE i FILTER w codziennej pracy:

  • Skrócenie czasu przygotowywania raportów – struktury dynamiczne aktualizują się automatycznie, eliminując potrzebę ponownego tworzenia zestawień.
  • Większa przejrzystość danych – funkcje te umożliwiają szybkie oddzielenie unikalnych wartości lub filtrowanie wyników według dowolnych kryteriów.
  • Redukcja błędów – mniejsza liczba ręcznych operacji zmniejsza ryzyko nieścisłości w analizie.
  • Łatwe skalowanie analiz – dynamiczne formuły sprawdzają się zarówno w małych zestawieniach, jak i dużych bazach danych.

Narzędzia te doskonale sprawdzają się w codziennych obowiązkach analityków, księgowych, menedżerów czy specjalistów ds. sprzedaży – wszędzie tam, gdzie liczy się szybkość, precyzja i aktualność danych.

Podsumowanie i dobre praktyki stosowania UNIQUE i FILTER

Funkcje UNIQUE i FILTER w Excelu to potężne narzędzia do automatyzacji pracy z danymi, szczególnie w kontekście tworzenia dynamicznych list i zestawień. Choć obie funkcje służą do przetwarzania danych, ich zastosowanie różni się w zależności od celu analizy.

UNIQUE służy do wyodrębniania niepowtarzających się wartości z zakresu – przydaje się, gdy chcemy szybko utworzyć listę unikalnych elementów, np. klientów, produktów czy miast. FILTER natomiast pozwala na dynamiczne filtrowanie danych na podstawie określonych kryteriów, co umożliwia tworzenie elastycznych raportów i analiz bez potrzeby stosowania zaawansowanych formuł.

Aby efektywnie korzystać z tych funkcji, warto pamiętać o kilku dobrych praktykach:

  • Upewnij się, że dane źródłowe są dobrze uporządkowane i nie zawierają zbędnych pustych wierszy ani ukrytych znaków.
  • Stosuj funkcje w zakresie dynamicznych tablic – Excel automatycznie rozszerzy wynik działania, co eliminuje konieczność ręcznego kopiowania formuł.
  • Łącz funkcje z innymi narzędziami, takimi jak SORT lub IF, aby zwiększyć ich funkcjonalność i dostosować wyniki do konkretnych potrzeb.
  • Zadbaj o czytelność arkusza – stosuj nazwy zakresów, komentarze i odpowiednie formatowanie, by ułatwić zrozumienie działania formuł innym użytkownikom.

Poprawne i przemyślane zastosowanie funkcji UNIQUE i FILTER pozwala znacząco zautomatyzować codzienną pracę z arkuszami kalkulacyjnymi, oszczędzając czas i minimalizując ryzyko błędów wynikających z ręcznej edycji danych. Podczas szkoleń Cognity pogłębiamy te zagadnienia w oparciu o konkretne przykłady z pracy uczestników.

icon

Formularz kontaktowyContact form

Imię *Name
NazwiskoSurname
Adres e-mail *E-mail address
Telefon *Phone number
UwagiComments