Jak robić sketchnotki? Sketchnotki krok po kroku

Wprowadzenie do sketchnotek

Sketchnotki, znane również jako notatki wizualne, to technika łącząca rysunek z tekstem w celu bardziej efektywnego przetwarzania i zapamiętywania informacji. W przeciwieństwie do tradycyjnych notatek liniowych, sketchnotki angażują obie półkule mózgu, co sprawia, że nauka staje się bardziej kreatywna i angażująca.

Notowanie wizualne polega na przedstawianiu informacji za pomocą prostych rysunków, ikon, strzałek, ramek czy wykresów, które uzupełniają krótkie hasła lub cytaty. To połączenie obrazu z tekstem wspiera lepsze zrozumienie i zapamiętywanie treści, szczególnie w sytuacjach, gdy przyswajamy duże ilości informacji w krótkim czasie.

Sketchnotki znajdują zastosowanie zarówno w edukacji, jak i w pracy zawodowej — od lekcji w szkole, przez spotkania i konferencje, aż po planowanie projektów czy podsumowania książek i wykładów. Nie wymagają umiejętności artystycznych, a jedynie chęci do eksperymentowania z formą i prostymi elementami graficznymi.

To narzędzie dostępne dla każdego — niezależnie od wieku czy zawodu. Dzięki swojej elastyczności i prostocie sketchnotki pozwalają przekształcić nawet najbardziej złożone zagadnienia w zrozumiałą, atrakcyjną i łatwą do zapamiętania formę.

Narzędzia i materiały potrzebne do tworzenia sketchnotek

Choć sketchnotki można tworzyć niemal wszędzie i w każdych warunkach, wybór odpowiednich narzędzi i materiałów znacząco wpływa na komfort pracy oraz jakość efektu końcowego. Poniżej przedstawiamy podstawowe kategorie narzędzi, które warto mieć pod ręką podczas notowania wizualnego. W Cognity często spotykamy się z pytaniami na ten temat podczas szkoleń, dlatego postanowiliśmy przybliżyć go również na blogu.

• Notes lub papier – Najczęściej wybór pada na notesy z gładkimi lub lekko punktowanymi kartkami, które zapewniają elastyczność w rozmieszczaniu treści. Można również korzystać z luźnych kartek, szczególnie przy pracy koncepcyjnej.
• Długopisy i cienkopisy – Podstawowe narzędzie do szkicowania i pisania tekstu. Dobrze jest mieć kilka grubości, by łatwo różnicować nagłówki, tekst główny i elementy dekoracyjne.
• Markery i pisaki – Idealne do akcentowania kluczowych fragmentów notatki oraz dodawania kolorów. Warto wybrać pisaki, które nie przebijają przez papier i nie rozmazują się.
• Kredki, pastele lub zakreślacze – Pomocne przy kolorowaniu większych powierzchni lub dodawaniu tła. Używane z umiarem mogą dodać notatce charakteru bez przytłaczania treści.
• Cyfrowe narzędzia – Tablety graficzne z rysikiem oraz dedykowane aplikacje do rysowania pozwalają tworzyć sketchnotki w wersji cyfrowej. To dobre rozwiązanie dla osób, które preferują pracę na ekranie lub chcą łatwo dzielić się swoimi pracami online.

Dobór narzędzi zależy od indywidualnych preferencji oraz miejsca, w którym tworzysz notatki – inne będą potrzeby podczas wykładu, a inne podczas pracy przy biurku. Niezależnie jednak od wyboru, najważniejsze jest, aby narzędzia były dla Ciebie wygodne i sprzyjały kreatywności.

Podstawowe techniki rysunkowe i symbole wizualne

Sketchnotki opierają się na prostych elementach wizualnych, które w połączeniu z tekstem pomagają szybko i skutecznie przekazać informacje. Nie trzeba być artystą – wystarczy poznać kilka podstawowych technik rysunkowych oraz zestaw uniwersalnych symboli graficznych, które można stosować w różnych kontekstach.

Kluczowe techniki rysunkowe

• Linie i ramki: Służą do rozdzielania informacji, podkreślania ważnych fragmentów lub organizowania przestrzeni na stronie.
• Ikony: Proste rysunki symbolizujące przedmioty, pojęcia lub akcje. Przykład: żarówka jako symbol pomysłu.
• Strzałki: Wskazują kierunek, zależności lub kolejność elementów.
• Typografia wizualna: Różnicowanie wielkości, stylu i kroju pisma dla wyróżnienia nagłówków, cytatów, słów kluczowych.
• Cienie i wypełnienia: Dodają głębi i uwagi wybranym elementom, bez konieczności kolorowania całej notatki.

Typowe symbole wizualne

Warto pamiętać, że symbole i techniki można dowolnie personalizować, by pasowały do Twojego sposobu notowania. Celem nie jest perfekcyjna estetyka, lecz ułatwienie zrozumienia i zapamiętania treści. Jeśli chcesz rozwijać swoje umiejętności graficzne i poznać podstawy pracy z narzędziami cyfrowymi, sprawdź nasz Kurs Adobe Illustrator - poziom podstawowy.

Zasady organizacji i układu informacji

Efektywne sketchnotki wymagają nie tylko umiejętności rysowania, ale przede wszystkim przemyślanego układu treści. Organizacja informacji wpływa na czytelność i zrozumiałość notatki wizualnej, dlatego warto znać podstawowe schematy i zasady kompozycji. Na warsztatach Cognity wiele osób dopiero pierwszy raz zauważa, jak bardzo to zagadnienie wpływa na ich efektywność.

Układ linearny vs. układ nielinearny

Elementy wspierające organizację sketchnotki

• Hierarchia wizualna – stosowanie różnych rozmiarów czcionek, grubości linii i kolorów do zaznaczenia ważności informacji.
• Ramki i kontenery – pozwalają grupować informacje tematycznie, np. cytaty, przykłady lub definicje.
• Strzałki i linie łączące – pomagają w pokazaniu zależności lub sekwencji między elementami.
• Ikony i symbole – skracają treść i ułatwiają przyswajanie informacji.
• Marginesy i przestrzeń negatywna – zwiększają przejrzystość i zapobiegają przeładowaniu notatki.

Przykładowy układ logiczny

+-----------------------+
|       TEMAT          |
+-----------------------+
| [Punkt 1]            |
|  → szczegóły         |
|                      |
| [Punkt 2]            |
|  → szczegóły         |
+-----------------------+
| Podsumowanie / Ikona |
+-----------------------+

Wybór układu powinien być dopasowany do rodzaju notowanej treści oraz indywidualnych preferencji. Dobrze zaplanowana struktura ułatwia nie tylko tworzenie, ale także późniejsze przeglądanie i zapamiętywanie informacji.

Jak tworzyć sketchnotki krok po kroku

Tworzenie sketchnotek to proces łączący słowo pisane z prostymi rysunkami, który pomaga w lepszym zapamiętywaniu i organizowaniu informacji. Nie musisz być artystą – kluczem jest przejrzystość i skuteczne przekazywanie treści. Oto podstawowy proces tworzenia sketchnotek krok po kroku:

• Krok 1: Przygotuj przestrzeń
  Wybierz narzędzie do notowania – może to być kartka papieru, zeszyt lub aplikacja cyfrowa. Zdecyduj, czy notatka będzie pionowa, pozioma, czy może w formacie swobodnym.
• Krok 2: Zdefiniuj cel notatki
  Zastanów się, co chcesz zapamiętać lub przekazać – wykład, spotkanie, prezentację, a może własny pomysł. Cel pomoże Ci zdecydować, które informacje są kluczowe.
• Krok 3: Słuchaj lub czytaj uważnie
  Sketchnotki powstają w trakcie przyswajania treści. Wyławiaj najważniejsze punkty, hasła kluczowe i idee – to one trafią na notatkę.
• Krok 4: Stosuj proste symbole i rysunki
  Zamiast pełnych zdań używaj ikon, ramek, strzałek i emotek. Prosty rysunek oka może symbolizować obserwację, żarówka – pomysł, a zegar – czas.
• Krok 5: Grupuj informacje logicznie
  Organizuj treść w sekcje lub bloki tematyczne. Możesz używać ramek, tabelek lub różnych kształtów, by oddzielić od siebie różne fragmenty informacji.
• Krok 6: Dodaj hierarchię i kontrast
  Wyróżniaj najważniejsze elementy używając większej czcionki, pogrubień, kolorów lub cieniowania. To ułatwia szybkie odnalezienie kluczowych treści.
• Krok 7: Uzupełnij szczegóły
  Po zakończeniu prezentacji czy sesji możesz wrócić do notatki i dodać elementy wizualne, których zabrakło podczas tworzenia na żywo.

Sketchnotowanie można porównać do robienia mapy myśli, ale z większym naciskiem na warstwę wizualną. Poniższa tabela pokazuje podstawowe różnice między tradycyjną notatką a sketchnotką:

Tworzenie sketchnotek to praktyka, której można się nauczyć z czasem. Warto zaczynać od prostych elementów i stopniowo dodawać bardziej zaawansowane symbole graficzne oraz rozwiązania organizacyjne. Jeśli chcesz jeszcze lepiej opanować tworzenie wizualnych treści, sprawdź Kurs Adobe Illustrator - grafika, teksty i wykresy.

Przykłady skutecznych sketchnotek

Sketchnotki mogą przyjmować różne formy w zależności od celu, tematu i odbiorcy. Poniżej przedstawiamy kilka przykładów skutecznych sketchnotek, które obrazują różnorodność stylów i zastosowań tej techniki wizualnego notowania.

• Sketchnotki z konferencji lub webinaru – tworzone na żywo podczas wystąpień. Zawierają kluczowe cytaty, ikony oraz skróty graficzne, które pomagają szybko wrócić do najważniejszych idei.
• Sketchnotki edukacyjne – wykorzystywane do nauki i zapamiętywania treści, np. pojęć z biologii, historii czy matematyki. Dzięki graficznemu przedstawieniu zależności między informacjami, ułatwiają zrozumienie i utrwalenie materiału.
• Sketchnotki projektowe – tworzone w trakcie spotkań zespołu, służące do wizualizacji pomysłów, planowania zadań i rozwiązywania problemów.
• Sketchnotki osobiste – notatki z książek, podcastów lub własnych przemyśleń. Pozwalają uporządkować wiedzę i nadać jej bardziej osobisty, kreatywny charakter.

Dla porównania, poniższa tabela pokazuje różnice w celu i zawartości wybranych typów sketchnotek:

Każda z tych form może być skuteczna, pod warunkiem że jest czytelna, celowa i dopasowana do odbiorcy. Dobór stylu i treści zależy od kontekstu oraz indywidualnych preferencji twórcy sketchnotki.

Zastosowanie sketchnotek w pracy i nauce

Sketchnotki znajdują szerokie zastosowanie zarówno w środowisku zawodowym, jak i edukacyjnym. Ich główną zaletą jest łączenie myślenia wizualnego z przetwarzaniem informacji, co wspomaga zapamiętywanie, koncentrację oraz kreatywne podejście do rozwiązywania problemów.

W pracy sketchnotki są wykorzystywane m.in. do:

• tworzenia streszczeń spotkań i prezentacji,
• planowania projektów i burzy mózgów,
• wizualizacji procesów i strategii,
• komunikacji zespołowej oraz przedstawiania pomysłów w przystępnej formie.

Z kolei w nauce sketchnotki pomagają w:

• notowaniu wykładów i lekcji w sposób bardziej angażujący,
• lepszym zapamiętywaniu materiału poprzez obrazy i symbole,
• tworzeniu map myśli i podsumowań przed egzaminami,
• samodzielnym opracowywaniu treści w sposób kreatywny i logiczny.

Niezależnie od kontekstu, sketchnotki są skutecznym narzędziem wspierającym myślenie, organizację informacji i efektywną komunikację.

Porady i najczęstsze błędy do uniknięcia

Tworzenie sketchnotek to nie tylko rysowanie – to przede wszystkim umiejętność efektywnego przekazywania informacji za pomocą prostych obrazów i słów. Choć każda sketchnotka jest unikalna i osobista, istnieją uniwersalne wskazówki, które pomogą Ci pracować szybciej i czytelniej, a także błędy, których warto unikać, zwłaszcza na początku. W Cognity łączymy teorię z praktyką – dlatego ten temat rozwijamy także w formie ćwiczeń na szkoleniach.

Praktyczne porady dla początkujących

• Skup się na treści, nie na perfekcji: Sketchnotki nie muszą być dziełem sztuki. Ich głównym celem jest przekazanie idei w zrozumiały sposób. Proste rysunki i czytelne słowa są wystarczające.
• Ćwicz symbole i ikony: Regularne rysowanie prostych symboli (np. żarówki dla pomysłów, strzałek dla powiązań) pomoże Ci szybciej i sprawniej tworzyć notatki.
• Stosuj różne style czcionek: Używaj wielkości, pogrubień lub kapitalików, aby wyróżniać nagłówki, cytaty lub ważne informacje.
• Planuj przestrzeń: Staraj się nie zapełniać całej kartki od razu. Zostaw miejsce na dodatkowe myśli lub objaśnienia.
• Korzystaj z kolorów z umiarem: Kolor może pomóc w organizacji informacji, ale jego nadmiar może wprowadzać chaos. Ogranicz się do 2–3 barw przewodnich.

Najczęstsze błędy, których warto unikać

• Za dużo tekstu: Sketchnotki to nie klasyczne notatki. Unikaj przepisywania całych zdań – zamiast tego notuj słowa kluczowe i skróty.
• Brak struktury: Chaotyczne rozmieszczenie elementów utrudnia późniejsze odczytanie notatki. Nawet prosty układ kolumnowy lub chronologiczny pomoże zachować przejrzystość.
• Perfekcjonizm: Zatrzymywanie się na poprawkach lub próba idealnego narysowania ikony może odciągnąć Cię od sedna – zrozumienia treści.
• Nadmierne ozdabianie: Choć dekoracje są kuszące, nie powinny dominować nad treścią. Zachowaj równowagę między estetyką a funkcjonalnością.
• Brak ćwiczeń: Sketchnotowanie to umiejętność, którą rozwija się poprzez regularną praktykę. Nie zniechęcaj się pierwszymi próbami – każda kolejna notatka będzie lepsza.

Pamiętaj, że sketchnotki są przede wszystkim narzędziem dla Ciebie – mają wspierać Twoje zrozumienie i zapamiętywanie informacji. Eksperymentuj, ucz się na błędach i ciesz się procesem tworzenia!

Rozwiń swoje umiejętności w dziedzinie sketchnotingu

Jeżeli chciałbyś pogłębić swoją wiedzę na temat sketchnotingu oraz nauczyć się, jak skutecznie stosować tę technikę w różnych dziedzinach, oferujemy możliwość zorganizowania dedykowanych szkoleń. Nasze kursy są dostosowane zarówno do osób początkujących, jak i tych, którzy chcą rozwijać się w zakresie wizualizacji danych oraz Data Storytellingu. Stawiamy na praktyczne umiejętności, które pomogą Ci efektywnie zaprezentować nawet najbardziej złożone informacje w prosty i zrozumiały sposób. Zainteresowanych współpracą i szczegółami oferty szkoleniowej serdecznie zapraszamy do kontaktu. Możesz skontaktować się z nami telefonicznie pod numerem: +48 577 136 633 lub wysłać wiadomość na adres e-mail: biuro@cognity.pl. Nie zwlekaj – zamień wiedzę w obraz i odkryj nowe możliwości uczenia się!

Budowanie automatyzacji z Copilotem: jak opisać proces i dostać gotowy flow 29 stycznia 2026

Power Automate i Copilot – czym są i dlaczego razem zmieniają sposób pracy z Microsoft 365 27 stycznia 2026