Power BI czy Excel? Porównanie narzędzi do raportowania i wizualizacji danych

Power BI czy Excel? Sprawdź, które narzędzie lepiej sprawdza się w raportowaniu, analizie i wizualizacji danych w różnych zastosowaniach biznesowych.
30 czerwca 2024
blog
Poziom: Podstawowy

Artykuł przeznaczony dla użytkowników biznesowych i analityków danych na poziomie podstawowym, którzy chcą zrozumieć różnice między Power BI i Excelem oraz dobrać narzędzie do swoich potrzeb raportowych.

Z tego artykułu dowiesz się

  • Czym różnią się Power BI i Excel pod względem tworzenia raportów oraz wizualizacji danych?
  • Jakie możliwości integracji ze źródłami danych i automatyzacji odświeżania oferują Power BI i Excel?
  • Kiedy warto wybrać Power BI, a kiedy Excel w zależności od skali i celu analizy biznesowej?

Wprowadzenie do Power BI i Excela

Power BI i Excel to dwa popularne narzędzia firmy Microsoft służące do analizy, raportowania oraz wizualizacji danych. Choć oba programy mają wspólny cel – wspomaganie podejmowania decyzji na podstawie danych – różnią się podejściem, zakresem funkcjonalności oraz sposobem użytkowania.

Excel od lat jest standardem w pracy z arkuszami kalkulacyjnymi. Jego uniwersalność, łatwość obsługi i szeroki wachlarz funkcji sprawiają, że znajduje zastosowanie zarówno w prostych analizach, jak i bardziej złożonych modelach danych. Użytkownicy cenią go za elastyczność oraz możliwość pracy bezpośrednio na danych, tworzenia wykresów i wykorzystania formuł oraz tabel przestawnych.

Power BI natomiast to nowoczesne narzędzie typu Business Intelligence, które zostało stworzone z myślą o interaktywnym raportowaniu oraz analizie dużych zbiorów danych pochodzących z różnych źródeł. Dzięki zaawansowanym funkcjom wizualizacyjnym i możliwościom automatyzacji, Power BI umożliwia tworzenie dynamicznych pulpitów nawigacyjnych oraz eksplorację danych w czasie rzeczywistym.

W praktyce, wybór między Power BI a Excelem zależy od charakteru pracy z danymi, skali analiz oraz potrzeb użytkownika końcowego. Zarówno jedno, jak i drugie narzędzie odgrywa istotną rolę w środowisku analitycznym i biznesowym, oferując różne podejścia do osiągnięcia podobnych celów.

Tworzenie raportów i wizualizacji: porównanie możliwości

Zarówno Power BI, jak i Excel oferują szeroką gamę funkcji do tworzenia raportów i wizualizacji danych, jednak różnią się podejściem, zakresem możliwości i poziomem automatyzacji. Temat tego artykułu pojawia się w niemal każdej sesji szkoleniowej Cognity – czasem w formie pytania, czasem w formie frustracji.

Excel to wszechstronne narzędzie arkuszowe, które od lat służy do analizy danych i tworzenia raportów. Użytkownicy mogą wykorzystywać wykresy, tabele przestawne oraz formatowanie warunkowe do przedstawiania danych w przejrzysty sposób. Excel sprawdza się szczególnie dobrze w pracy z mniejszymi zestawami danych oraz w sytuacjach, gdzie potrzebna jest manualna kontrola nad każdym elementem raportu.

Power BI został zaprojektowany z myślą o dynamicznej prezentacji danych i ich interaktywnej analizie. Oferuje zaawansowane możliwości wizualizacji, takie jak filtry kontekstowe, segmentatory czy interaktywne dashboardy, które pozwalają użytkownikom wchodzić w bezpośrednią interakcję z danymi. Power BI wyróżnia się możliwością automatycznego odświeżania raportów i łączenia danych z wielu źródeł.

Podczas gdy Excel jest bardziej odpowiedni do tworzenia statycznych raportów i manipulowania danymi w arkuszu, Power BI zapewnia większą efektywność i elastyczność przy tworzeniu skalowalnych, interaktywnych raportów wizualnych, szczególnie dla większych i bardziej złożonych zbiorów danych.

💡 Pro tip: Dla małych, statycznych raportów wybierz Excel; dla interaktywnych dashboardów z filtrami i automatycznym odświeżaniem — Power BI. Prototypuj układ w Excelu, a finalną wersję publikuj w Power BI dla skalowalności.

Integracja z innymi usługami i źródłami danych

Jednym z kluczowych kryteriów przy wyborze narzędzia do pracy z danymi jest jego zdolność do integracji z różnorodnymi źródłami informacji. Power BI i Excel oferują w tym zakresie odmienne możliwości, odpowiadające różnym potrzebom użytkowników i organizacji.

Power BI został zaprojektowany jako platforma do pracy z dużymi wolumenami danych pochodzących z wielu źródeł. Oferuje wbudowane łączniki do usług chmurowych (takich jak Azure, Salesforce, Google Analytics czy SharePoint), baz danych (np. SQL Server, Oracle, PostgreSQL), a także interfejsy API i usługi REST. Dzięki temu użytkownicy mogą pobierać i automatycznie odświeżać dane z wielu systemów jednocześnie, bez potrzeby ręcznej ingerencji.

Excel, choć również umożliwia łączenie się z wieloma źródłami, skupia się głównie na pracy z plikami lokalnymi (CSV, TXT, XLSX), bazami danych (Access, SQL Server), a także z niektórymi usługami online za pomocą Power Query. Integracja z chmurą Microsoft (OneDrive, SharePoint) jest możliwa, ale w mniejszym stopniu zautomatyzowana niż w Power BI.

Funkcja Power BI Excel
Obsługa wielu źródeł danych jednocześnie Tak (wysoka automatyzacja) Ograniczona (możliwa, ale mniej intuicyjna)
Łączność z usługami chmurowymi Szeroka (np. Salesforce, Azure, Google Analytics) Ograniczona (głównie Microsoft 365)
Wbudowane API i konektory Tak – duży wybór gotowych konektorów Ograniczone – głównie przez Power Query
Automatyczne odświeżanie danych Tak (harmonogramy w Power BI Service) Ograniczone (wymaga dodatków lub makr)

Przykładowo, w Power BI można szybko połączyć się z bazą danych SQL i ustawić automatyczne odświeżanie danych w chmurze, bez potrzeby otwierania pliku. Excel natomiast wymaga ręcznego uruchomienia zapytań lub zastosowania VBA, aby uzyskać podobną funkcjonalność.

Oto prosty przykład połączenia z API w Power BI za pomocą zapytania M w Power Query:

let
    Źródło = Json.Document(Web.Contents("https://api.example.com/data"))
in
    Źródło

Podsumowując, Power BI oferuje znacznie większe możliwości integracyjne, co czyni go narzędziem preferowanym w środowiskach, gdzie dane pochodzą z wielu zewnętrznych systemów i usług. Excel natomiast lepiej sprawdza się w przypadkach, gdzie źródła danych są lokalne lub wymagają mniejszej elastyczności integracyjnej. Warto przy tym rozważyć rozwój kompetencji w tym zakresie – pomocny może być Kurs Microsoft Excel Business Intelligence zaawansowany – praca z dodatkami PowerPivot, Power Query, Power Map, Power BI, który kompleksowo omawia możliwości integracyjne Excela i dodatków BI.

💡 Pro tip: W Power BI użyj parametrów, bramy danych i harmonogramów odświeżania, aby bezobsługowo łączyć wiele źródeł. W Excelu minimalizuj ręczne importy — korzystaj z Power Query i zapisuj plik w OneDrive/SharePoint, by uprościć aktualizacje.

Elastyczność i zaawansowanie analizy danych

Zarówno Power BI, jak i Excel oferują szerokie możliwości analizy danych, jednak każdy z tych programów podchodzi do tego zagadnienia na swój sposób. Wybór między nimi zależy w dużej mierze od złożoności analiz, które mają zostać przeprowadzone, oraz oczekiwań użytkownika co do automatyzacji, skalowalności i interaktywności pracy z danymi. W czasie szkoleń Cognity ten temat bardzo często budzi ożywione dyskusje między uczestnikami.

Cecha Excel Power BI
Elastyczność modelowania danych Bezpośrednia edycja danych, tabele przestawne Model danych oparty o Power Query i DAX
Obsługa dużych zbiorów danych Ograniczona przez rozmiar arkusza (do 1,048,576 wierszy) Wysoce zoptymalizowana dzięki silnikowi VertiPaq
Języki analityczne Formuły Excel, VBA (opcjonalnie) DAX, M (Power Query)
Współpraca i wersjonowanie Głównie pliki lokalne lub współdzielone przez OneDrive Publikacja do Power BI Service z kontrolą wersji i dostępów
Automatyzacja analiz Makra, formuły, ręczne odświeżanie danych Harmonogramy odświeżania, automatyczne aktualizacje danych

Excel daje użytkownikowi dużą swobodę w edytowaniu danych „na żywo” i tworzeniu niestandardowych obliczeń bez konieczności znajomości języków programowania. Z kolei Power BI skupia się na tworzeniu ustrukturyzowanych modeli danych, które można wykorzystywać w dynamicznych raportach i dashboardach. Dzięki zastosowaniu języka DAX użytkownik ma możliwość budowania zaawansowanych miar i agregacji, które w Excelu wymagałyby znacznie większego nakładu pracy.

Dla przykładu, poniżej przedstawiono prostą miarę DAX obliczającą łączną sprzedaż z uwzględnieniem tylko zamówień powyżej 1000 zł:

Total High-Value Sales = CALCULATE(SUM(Sales[Amount]), Sales[Amount] > 1000)

Tego typu wyrażenia pozwalają na szybkie uzyskanie wglądu w dane bez konieczności ich filtrowania na poziomie źródła. W Excelu takie obliczenia wymagałyby użycia formuł złożonych z kombinacji SUMIFS, filtrowania i ewentualnie kolumn pomocniczych.

Pod kątem elastyczności, Excel nadaje się idealnie do szybkich analiz i prototypowania. Power BI z kolei sprawdza się lepiej tam, gdzie wymagane są złożone modele danych, automatyzacja i wydajność przy przetwarzaniu dużych wolumenów danych.

💡 Pro tip: Do większych analiz buduj model gwiazdy w Power BI i przenoś logikę do miar DAX zamiast kolumn obliczeniowych — lepiej wykorzystasz wydajność VertiPaq. W Excelu trzymaj dane w modelu Power Pivot, by ominąć limit wierszy i pracować na tych samych miarach.

Zastosowania biznesowe Power BI i Excela

Power BI i Excel to dwa popularne narzędzia używane w analizie danych, które znajdują zastosowanie w różnych obszarach działalności biznesowej. Choć oba programy mają wspólny cel – przekształcanie danych w informacje wspierające decyzje – różnią się podejściem, skalą działania i zakresem funkcjonalności.

Obszar zastosowania Power BI Excel
Raportowanie zarządcze Dynamiczne dashboardy, automatyczne odświeżanie danych, udostępnianie w chmurze Statyczne raporty, ręczna aktualizacja danych, ograniczona interaktywność
Analiza finansowa Integracja z dużymi źródłami danych, KPI w czasie rzeczywistym Zaawansowane formuły, tabele przestawne, modelowanie scenariuszy
Operacyjne monitorowanie procesów Wizualizacje w czasie rzeczywistym, alerty danych Kalkulacje lokalne, analiza punktowa
Prezentacja danych dla interesariuszy Profesjonalne dashboardy dostępne online na dowolnym urządzeniu Prezentacje w formacie XLSX lub PDF, głównie offline
Ad hoc analiza przez użytkowników biznesowych Wymaga przygotowania modelu danych przez specjalistów Możliwość szybkiego uruchomienia własnej analizy bez wsparcia IT

Power BI wykorzystywany jest przede wszystkim tam, gdzie kluczowa jest automatyzacja raportowania, integracja z wieloma źródłami danych oraz udostępnianie raportów w sposób scentralizowany i interaktywny. Dlatego często znajduje zastosowanie w dużych organizacjach, które potrzebują skalowalnych i aktualnych raportów dostępnych dla szerokiego grona odbiorców.

Z kolei Excel pozostaje niezastąpiony w sytuacjach, które wymagają elastyczności, niestandardowych kalkulacji lub szybkiej analizy danych bez konieczności tworzenia pełnych modeli danych. Jest szczególnie popularny w działach controllingu, księgowości i wszędzie tam, gdzie wymagane są precyzyjne obliczenia lub indywidualne podejście do analizy.

Pod względem zastosowań biznesowych, oba narzędzia często się uzupełniają, a wybór między nimi zależy od konkretnego scenariusza i potrzeb organizacji. Jeśli chcesz nauczyć się efektywnego wykorzystania obu rozwiązań w praktyce, warto rozważyć udział w Kursie Microsoft Power BI (Busines Intelligence) podstawowym – Excel BI i Power BI – prezentacja danych w programach pakietu Microsoft Office.

Mocne i słabe strony obu narzędzi

Power BI i Excel to dwa potężne narzędzia służące do analizy, raportowania i wizualizacji danych, jednak mają różne mocne strony i ograniczenia wynikające z ich przeznaczenia, architektury i sposobu użycia.

Cecha Power BI Excel
Interaktywność raportów Wysoka – dynamiczne filtry, segmentatory, drill-down Ograniczona – wymaga zaawansowanej konfiguracji lub VBA
Skalowalność i wydajność Przystosowany do dużych zbiorów danych (Silnik VertiPaq) Spadek wydajności przy dużych danych (setki tysięcy rekordów)
Integracja z danymi Rozbudowane konektory do źródeł danych, aktualizacja w czasie rzeczywistym Dobre możliwości, ale mniej elastyczne i trudniejsze w utrzymaniu
Łatwość użycia Wymaga nauki interfejsu i DAX Znany większości użytkowników biznesowych
Koszty i licencjonowanie Bezpłatna wersja desktop, ale zaawansowane funkcje wymagają subskrypcji Licencja pakietu Office – często już dostępna w organizacjach
Zaawansowane wizualizacje Bogaty katalog niestandardowych wizualizacji i mapa Power BI Marketplace Ograniczone do typowych wykresów, bez wsparcia dla interaktywnych dashboardów
Współpraca i udostępnianie Łatwe publikowanie w chmurze, współpraca w czasie rzeczywistym Udostępnianie plików wymaga logistyki (np. przez e-mail, SharePoint)

Power BI wyróżnia się dużą mocą obliczeniową i możliwościami integracyjnymi oraz nowoczesnym podejściem do raportowania wizualnego. Z kolei Excel pozostaje elastycznym i łatwo dostępnym narzędziem, idealnym dla analityków przyzwyczajonych do pracy z arkuszami i formułami.

Wybór między tymi narzędziami zależy w dużej mierze od potrzeb użytkownika oraz skali i złożoności projektu raportowego. Power BI lepiej sprawdzi się w środowiskach wymagających aktualnych danych i interaktywnych dashboardów, natomiast Excel może być wystarczający do szybkich analiz ad hoc lub pracy indywidualnej.

Kiedy wybrać Power BI, a kiedy Excel?

Wybór między Power BI a Excelem zależy przede wszystkim od celu analizy danych, skali projektu oraz oczekiwań użytkownika względem interaktywności i automatyzacji raportów.

  • Excel sprawdza się idealnie w przypadku analiz ad hoc, pracy z mniejszymi zestawami danych, a także w codziennej pracy biurowej, gdzie użytkownicy potrzebują elastycznego arkusza kalkulacyjnego z możliwością ręcznej edycji danych.
  • Power BI natomiast jest lepszym wyborem dla projektów wymagających interaktywnych dashboardów, integracji z wieloma źródłami danych oraz dostępu do aktualizowanych raportów w chmurze. Narzędzie to jest często wybierane w środowiskach biznesowych, które potrzebują skalowalnych, zautomatyzowanych rozwiązań do wizualizacji danych.

Podsumowując, Excel pozostaje niezastąpiony przy operacjach wymagających precyzyjnych obliczeń i elastycznego modelowania, natomiast Power BI dominuje tam, gdzie liczy się szybka prezentacja danych, interakcja i dostępność w czasie rzeczywistym.

Podsumowanie i rekomendacje

Power BI i Excel to dwa potężne narzędzia służące do analizy, raportowania i wizualizacji danych, jednak różnią się pod względem funkcjonalności i przeznaczenia. Excel doskonale sprawdza się w przypadku pracy z mniejszymi zestawami danych, elastycznej analizy ad hoc oraz znany jest z szerokiego zastosowania w codziennej pracy biurowej. Z kolei Power BI oferuje zaawansowane możliwości wizualizacji, automatyzację raportowania oraz łatwiejszą integrację z różnorodnymi źródłami danych, co czyni go idealnym rozwiązaniem dla organizacji potrzebujących skalowalnych i interaktywnych dashboardów.

Wybór między tymi narzędziami powinien być uzależniony od konkretnych potrzeb i celów użytkownika lub organizacji. Dla prostych analiz i codziennego raportowania Excel pozostaje narzędziem niezastąpionym. Power BI będzie natomiast lepszym wyborem dla projektów wymagających dynamicznych wizualizacji, automatyzacji procesów analitycznych oraz współpracy zespołowej w środowisku online. Jeśli chcesz poznać więcej takich przykładów, zapraszamy na szkolenia Cognity, gdzie rozwijamy ten temat w praktyce.

icon

Formularz kontaktowyContact form

Imię *Name
NazwiskoSurname
Adres e-mail *E-mail address
Telefon *Phone number
UwagiComments