Szkolenia dla pracowników a AI Act – dlaczego edukacja stanie się kluczowa

Wprowadzenie do AI Act – czym jest i jakie ma znaczenie dla firm

Wraz z dynamicznym rozwojem sztucznej inteligencji (AI) Unia Europejska zdecydowała się na stworzenie spójnych ram regulacyjnych w postaci AI Act – pierwszego kompleksowego aktu prawnego regulującego wykorzystanie AI w krajach członkowskich. AI Act ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa, przejrzystości, odpowiedzialności i zgodności z prawami podstawowymi w kontekście wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.

Podstawową cechą AI Act jest klasyfikacja systemów AI według poziomu ryzyka, który określa, jakie obowiązki muszą spełnić organizacje wdrażające dane technologie. W zależności od tego, czy system AI jest uznany za minimalne, ograniczone, wysokie czy niedopuszczalne ryzyko, firmy będą musiały przestrzegać określonych wymagań prawnych oraz wdrożyć odpowiednie procedury zarządzania ryzykiem.

Dla przedsiębiorstw oznacza to istotną zmianę w podejściu do projektowania, wdrażania i zarządzania systemami AI. Regulacje będą miały wpływ nie tylko na dostawców technologii, ale także na użytkowników biznesowych, niezależnie od wielkości firmy czy branży. AI Act dotyczy zarówno dużych korporacji rozwijających własne modele AI, jak i mniejszych organizacji korzystających z gotowych rozwiązań dostarczanych przez zewnętrznych dostawców.

Znaczenie AI Act dla firm nie ogranicza się jedynie do aspektów formalno-prawnych. Ustawa ta redefiniuje sposób, w jaki przedsiębiorstwa muszą podchodzić do etycznego wykorzystywania AI, jak również do kompetencji swoich pracowników w zakresie rozumienia i obsługi technologii objętych regulacją. Wprowadzenie AI Act to nie tylko kwestia zgodności z przepisami, ale również szansa na budowanie przewagi konkurencyjnej poprzez odpowiedzialne i świadome wdrażanie sztucznej inteligencji.

Nowe obowiązki wynikające z AI Act dla organizacji

AI Act, czyli unijne rozporządzenie regulujące rozwój i stosowanie sztucznej inteligencji, wprowadza szereg obowiązków, którym muszą sprostać organizacje korzystające z technologii AI. Celem regulacji jest zapewnienie bezpiecznego, przejrzystego i zgodnego z wartościami Unii Europejskiej rozwoju systemów AI, co przekłada się na konkretne wymagania prawne dla firm.

Podstawowym założeniem AI Act jest klasyfikacja systemów sztucznej inteligencji według poziomu ryzyka: od minimalnego, przez ograniczone, aż po wysokie i niedopuszczalne. W zależności od tej klasyfikacji przedsiębiorstwa mają różne obowiązki dotyczące projektowania, wdrażania i nadzorowania systemów AI.

Do najważniejszych obowiązków organizacji należą:

• Identyfikacja i klasyfikacja systemów AI – firmy muszą określić, czy wykorzystywane przez nie rozwiązania AI podlegają przepisom AI Act i jaki mają poziom ryzyka.
• Ocena zgodności i dokumentacja – w przypadku systemów wysokiego ryzyka, konieczne będzie prowadzenie szczegółowej dokumentacji technicznej, opisującej m.in. cel, dane treningowe, metodologię oraz proces walidacji modelu.
• Obowiązki w zakresie transparentności – użytkownicy końcowi muszą być informowani, gdy wchodzą w interakcję z systemem opartym na AI, np. chatbotem czy generatorem treści.
• Zarządzanie danymi i jakość danych – organizacje muszą zapewnić, że dane wykorzystywane w systemach AI są odpowiedniej jakości, kompletne i pozbawione uprzedzeń.
• Nadzór ludzki i odpowiedzialność – wymagane jest wprowadzenie mechanizmów umożliwiających efektywną kontrolę człowieka nad działaniem systemu oraz przypisanie odpowiedzialności za jego funkcjonowanie.

Przedsiębiorstwa muszą zatem nie tylko dostosować swoje procesy technologiczne, ale także zadbać o odpowiednie przygotowanie personelu i wdrożenie systemowych procedur zgodnych z nowym prawem. Temat tego artykułu pojawia się w niemal każdej sesji szkoleniowej Cognity – czasem w formie pytania, czasem w formie frustracji.

Znaczenie edukacji pracowników w kontekście przepisów AI Act

Wprowadzenie regulacji AI Act przez Unię Europejską znacząco zmienia podejście organizacji do zarządzania technologiami opartymi na sztucznej inteligencji. W centrum tych zmian znajduje się rosnące znaczenie edukacji pracowników, których wiedza i świadomość będą kluczowe dla prawidłowego wdrażania i stosowania rozwiązań AI zgodnych z nowymi przepisami.

AI Act wprowadza kategoryzację systemów sztucznej inteligencji według poziomu ryzyka oraz określa szczegółowe obowiązki dla firm korzystających z tych technologii. W tym kontekście niezbędne staje się przygotowanie personelu do właściwego rozumienia nie tylko podstaw technologii AI, ale również ram prawnych, etycznych i organizacyjnych, które się z nią wiążą.

Dlaczego edukacja pracowników ma tak duże znaczenie?

• Zrozumienie przepisów: Pracownicy muszą być świadomi, jak AI Act wpływa na ich codzienne działania oraz jakie obowiązki wiążą się z projektowaniem, wdrażaniem czy nadzorowaniem systemów AI.
• Minimalizacja ryzyka: Wiedza na temat ograniczeń i zakazów wynikających z AI Act pozwala uniknąć niezamierzonych naruszeń prawa, które mogą skutkować karami finansowymi lub reputacyjnymi.
• Podniesienie kompetencji: Szkolenia zwiększają nie tylko świadomość prawną, ale też rozwijają umiejętności praktyczne w zakresie etycznego i odpowiedzialnego korzystania z AI.
• Wsparcie dla działów compliance i IT: Dzięki przeszkoleniu pracownicy z różnych działów lepiej współpracują przy wdrażaniu procedur zgodnych z AI Act, co wzmacnia spójność działań w całej organizacji.

W dynamicznym środowisku technologicznym, zrozumienie regulacji i ich wpływu na codzienną pracę przestaje być domeną jedynie specjalistów od prawa czy IT. Staje się wymogiem dla szerokiego grona pracowników – od działów operacyjnych, przez HR, po zarząd. Dlatego inwestowanie w edukację w zakresie AI i regulacji takich jak AI Act przestaje być opcją, a staje się koniecznością dla każdej nowoczesnej organizacji. Warto rozważyć udział w szkoleniu Kurs AI Act w praktyce – compliance, ryzyka i obowiązki, które kompleksowo przygotowuje pracowników do nowych wyzwań.

Ryzyka związane z brakiem przeszkolenia personelu

Wprowadzenie przepisów AI Act stawia przed organizacjami nowe wymagania, których skuteczne spełnienie będzie możliwe jedynie przy odpowiednio przygotowanym zespole. Brak przeszkolenia pracowników w zakresie sztucznej inteligencji oraz związanego z nią prawa niesie ze sobą szereg poważnych zagrożeń – zarówno prawnych, jak i reputacyjnych. W Cognity wierzymy, że dobre zrozumienie tego tematu to podstawa efektywnej pracy z narzędziami cyfrowymi.

• Nieświadome naruszenie przepisów – Pracownicy nieznający zasad AI Act mogą nieumyślnie wdrożyć lub nadzorować systemy AI, które nie spełniają wymogów regulacyjnych, co może skutkować karami finansowymi i sankcjami administracyjnymi.
• Brak identyfikacji systemów wysokiego ryzyka – AI Act klasyfikuje systemy AI m.in. według poziomu ryzyka. Bez odpowiedniej wiedzy personel może nie rozpoznać, że wykorzystywana technologia podlega ścisłym regulacjom, co z kolei prowadzi do braku odpowiednich zabezpieczeń.
• Ograniczona zdolność reagowania na incydenty – W razie wystąpienia problemów z działaniem systemów AI, nieprzeszkoleni pracownicy mogą nie być w stanie odpowiednio zareagować, co może pogłębiać skutki błędów technologicznych lub etycznych.
• Ryzyko utraty zaufania klientów i partnerów – Firmy niespełniające wymogów AI Act mogą stracić reputację jako odpowiedzialni użytkownicy technologii, co wpływa na relacje biznesowe i wizerunek organizacji.
• Wewnętrzna nieefektywność – Bez wspólnego zrozumienia zasad korzystania z AI, organizacje mogą doświadczać dezorganizacji, braku spójności w działaniach oraz opóźnień w procesach wdrażania innowacji.

Brak przygotowania kadr do pracy w środowisku regulowanym przez AI Act może więc nie tylko narazić firmę na konsekwencje formalne, ale także osłabić jej pozycję konkurencyjną i zdolność adaptacji do zmieniających się uwarunkowań technologicznych i prawnych.

Korzyści z inwestowania w rozwój kompetencji związanych z AI

Rozwój kompetencji pracowników w zakresie sztucznej inteligencji staje się nie tylko odpowiedzią na nadchodzące zmiany legislacyjne, ale przede wszystkim strategiczną inwestycją w przyszłość organizacji. Firmy, które aktywnie wspierają edukację swoich zespołów w obszarze AI, zyskują liczne przewagi – zarówno w wymiarze prawnym, jak i konkurencyjnym.

• Zwiększenie zgodności z regulacjami: Przeszkolony personel lepiej rozumie wymogi AI Act i potrafi skuteczniej wdrażać procedury zgodne z przepisami, minimalizując ryzyko naruszeń i sankcji.
• Większa efektywność operacyjna: Wiedza na temat możliwości i ograniczeń AI pozwala pracownikom efektywniej wykorzystywać nowe technologie, co przekłada się na usprawnienie procesów i redukcję kosztów.
• Wzmocnienie etyki i transparentności: Pracownicy świadomi aspektów etycznych i prawnych związanych ze sztuczną inteligencją są bardziej skłonni do odpowiedzialnego podejmowania decyzji i dbania o uczciwe wykorzystanie algorytmów.
• Budowanie przewagi konkurencyjnej: Organizacje, które rozwijają kompetencje AI wewnętrznie, są lepiej przygotowane do szybszego wdrażania innowacji i reagowania na zmiany rynkowe.
• Poprawa kultury organizacyjnej: Inwestowanie w edukację zwiększa zaangażowanie pracowników, wzmacnia poczucie wartości w organizacji i sprzyja tworzeniu kultury innowacji.

W efekcie, rozwój kompetencji AI staje się kluczowym czynnikiem sukcesu zarówno pod względem zgodności z regulacjami, jak i długofalowej konkurencyjności przedsiębiorstwa. Dobrym punktem wyjścia może być Kurs Copilot i skuteczne prompt’y w praktyce. AI-asystent w Microsoft 365, który w przystępny sposób wprowadza uczestników w praktyczne zastosowania AI w środowisku pracy.

Przykłady skutecznych działań edukacyjnych w firmach

W odpowiedzi na rosnące znaczenie regulacji dotyczących sztucznej inteligencji, wiele organizacji już teraz podejmuje konkretne kroki w kierunku edukacji swoich zespołów. Poniżej przedstawiamy wybrane przykłady działań, które przynoszą mierzalne rezultaty i mogą stanowić inspirację dla innych firm.

• Warsztaty interdyscyplinarne: Niektóre przedsiębiorstwa organizują cykliczne szkolenia łączące pracowników działów technologicznych, prawnych i compliance. Dzięki temu uczestnicy uczą się, jak AI Act wpływa na różne obszary działalności, co sprzyja lepszemu zrozumieniu wspólnych wyzwań i zwiększa skuteczność wdrożeń.
• Kursy e-learningowe dostępne on-demand: Firmy inwestują w platformy edukacyjne oferujące moduły szkoleniowe dotyczące etycznego rozwoju AI, zarządzania ryzykiem oraz zgodności z przepisami. Pracownicy mogą uczyć się we własnym tempie, co sprzyja większemu zaangażowaniu i lepszemu przyswajaniu wiedzy.
• Sesje zewnętrzne prowadzone przez ekspertów: Zapraszanie specjalistów ds. prawa technologicznego oraz audytorów AI pozwala zespołom na poznanie najlepszych praktyk rynkowych i aktualnych interpretacji przepisów. Dzięki temu pracownicy zyskują realne narzędzia do oceny zgodności projektów AI z regulacjami.
• Symulacje i scenariusze decyzyjne: Niektóre firmy wdrażają gry symulacyjne i interaktywne scenariusze, które pomagają pracownikom lepiej zrozumieć konsekwencje podejmowanych działań w kontekście zgodności z AI Act. Tego typu metody zwiększają świadomość ryzyk i wzmacniają kompetencje decyzyjne.
• Programy mentoringowe: W organizacjach o wysokim stopniu zaawansowania wdrożeń AI tworzy się sieci mentorów wewnętrznych, którzy wspierają mniej doświadczonych kolegów w zakresie praktycznego stosowania zasad etycznego i zgodnego z prawem rozwoju sztucznej inteligencji.

Doświadczenia tych firm pokazują, że skuteczna edukacja w zakresie AI nie ogranicza się do jednorazowego szkolenia, lecz staje się stałym elementem strategii rozwoju kompetencji. Kluczowe jest dostosowanie formy i treści do konkretnych potrzeb organizacji oraz poziomu zaawansowania uczestników.

Rekomendacje dotyczące wdrażania szkoleń AI w organizacjach

W kontekście nadchodzących regulacji zawartych w AI Act, odpowiednie przygotowanie pracowników staje się nie tylko kwestią zgodności z prawem, ale także strategicznym krokiem w kierunku budowania konkurencyjnej i odpowiedzialnej organizacji. Poniżej przedstawiamy kluczowe rekomendacje, które mogą pomóc firmom skutecznie wdrożyć programy edukacyjne dotyczące sztucznej inteligencji.

• Analiza potrzeb szkoleniowych: Przed rozpoczęciem jakiegokolwiek programu edukacyjnego warto przeprowadzić analizę kompetencji wśród pracowników, by zidentyfikować luki wiedzy i określić priorytetowe obszary do rozwoju.
• Segmentacja odbiorców: Szkolenia powinny być dostosowane do różnych grup pracowników – od kadry zarządzającej, przez zespoły techniczne, po działy prawne i compliance. Każda grupa powinna otrzymać treści dostosowane do jej roli w organizacji.
• Współpraca z ekspertami: Wdrażając program edukacyjny, warto korzystać z wiedzy zewnętrznych specjalistów w dziedzinie AI i prawa, aby zapewnić jakość i aktualność materiałów szkoleniowych.
• Praktyczne podejście: Szkolenia powinny uwzględniać nie tylko teorię, ale także praktyczne scenariusze i case studies, które pozwolą pracownikom lepiej zrozumieć potencjalne zastosowania i wyzwania związane z AI.
• Systematyczność i aktualizacja: Z uwagi na dynamikę rozwoju technologii oraz zmieniające się regulacje, szkolenia powinny być cykliczne i aktualizowane w miarę potrzeb, aby odzwierciedlały najnowsze wymagania oraz dobre praktyki.
• Monitorowanie i ewaluacja: Każdy program edukacyjny powinien zawierać mechanizmy oceny jego skuteczności, na przykład poprzez testy wiedzy, ankiety lub wskaźniki wdrożenia zdobytych kompetencji w codziennej pracy.

Wdrażając powyższe rekomendacje, organizacje mogą nie tylko zapewnić zgodność ze standardami AI Act, ale także wzmocnić swoją kulturę odpowiedzialnego korzystania z technologii.

Podsumowanie i wnioski dla liderów biznesu

Wprowadzenie AI Act przez Unię Europejską to przełomowy moment dla organizacji wykorzystujących technologie oparte na sztucznej inteligencji. Nowe przepisy nie tylko regulują sposób tworzenia i wdrażania systemów AI, ale również nakładają konkretne obowiązki na firmy, które z nich korzystają. Dla liderów biznesu oznacza to konieczność głębszego zrozumienia zarówno regulacyjnych ram, jak i praktycznych aspektów implementacji rozwiązań AI w zgodzie z prawem.

Przepisy AI Act wprowadzają kategoryzację rozwiązań w oparciu o poziom ryzyka i przewidują szczególne wymagania w przypadku systemów o wysokim ryzyku. To przekłada się na potrzebę nie tylko dostosowania procedur, ale przede wszystkim budowania odpowiednich kompetencji wewnątrz organizacji. W tym kontekście szkolenia dla pracowników stają się nie opcją, lecz strategiczną koniecznością.

Dla kadry zarządzającej to również moment na przemyślenie, jak edukacja w obszarze AI może wspierać przyszłościowe podejście do innowacji, zgodności z prawem i etycznego wykorzystania technologii. Inwestycja w rozwój wiedzy i umiejętności pracowników nie tylko minimalizuje ryzyko prawne, ale również otwiera drogę do bardziej świadomego i odpowiedzialnego korzystania z potencjału sztucznej inteligencji. W Cognity uczymy, jak skutecznie radzić sobie z podobnymi wyzwaniami – zarówno indywidualnie, jak i zespołowo.

Decydenci powinni już dziś rozpocząć proces przygotowań – od analizy wewnętrznych potrzeb kompetencyjnych, przez stworzenie strategii szkoleniowej, aż po zbudowanie kultury organizacyjnej wspierającej odpowiedzialne wykorzystanie AI. Liderzy, którzy potraktują AI Act nie tylko jako obowiązek, ale jako szansę na rozwój, zyskają trwałą przewagę konkurencyjną w cyfrowej gospodarce.

Nowa edycja szkolenia Power BI średniozaawansowany w Cognity – praktyka zamiast teorii 01 października 2025

Szkolenia z Power Query w Cognity – jak szybko podnieść kompetencje zespołu 27 września 2025