Zero Trust w praktyce – Cognity pokazuje jak Entra i MFA realizują nowoczesne podejście do bezpieczeństwa

Wprowadzenie do modelu Zero Trust

W obliczu rosnącej liczby zagrożeń cybernetycznych tradycyjne podejście do bezpieczeństwa informatycznego, oparte na zaufaniu do sieci wewnętrznej, przestaje być wystarczające. Model Zero Trust (dosł. „zero zaufania”) zmienia ten paradygmat, zakładając, że żadna osoba, urządzenie ani aplikacja nie powinny być domyślnie uznawane za godne zaufania – niezależnie od ich lokalizacji w sieci.

Zero Trust to nowoczesne podejście do bezpieczeństwa, które opiera się na ciągłej weryfikacji tożsamości, minimalizacji uprawnień oraz ścisłej kontroli dostępu do zasobów. Celem tego modelu jest ograniczenie powierzchni ataku i zmniejszenie ryzyka nieautoryzowanego dostępu, nawet jeśli intruz znajdzie się już wewnątrz sieci organizacji.

W praktyce wdrożenie Zero Trust oznacza przejście od zaufania bazującego na lokalizacji (np. dostęp z wewnętrznej sieci firmowej) do zaufania warunkowego, opartego na tożsamości użytkownika, stanie urządzenia, lokalizacji geograficznej oraz innych czynnikach ryzyka. Każdy dostęp do zasobu musi być uwierzytelniony, autoryzowany i monitorowany.

Współczesne rozwiązania takie jak Microsoft Entra oraz uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA) odgrywają kluczową rolę w realizacji tego podejścia. Umożliwiają one precyzyjną kontrolę nad tożsamościami oraz dynamiczne zarządzanie dostępem, co pozwala organizacjom na skuteczną ochronę zasobów – niezależnie od tego, gdzie pracują ich użytkownicy i z jakich urządzeń korzystają.

Podstawowe założenia i zasady działania Zero Trust

Model Zero Trust (ZTNA – Zero Trust Network Access) to nowoczesne podejście do bezpieczeństwa IT, które zakłada, że żadna tożsamość, urządzenie ani połączenie – niezależnie od lokalizacji – nie powinny być domyślnie uznawane za zaufane. W przeciwieństwie do tradycyjnych modeli opartych na strefach zaufania (np. sieciach wewnętrznych), Zero Trust wychodzi z założenia, że zagrożenia mogą pochodzić zarówno z zewnątrz, jak i z wnętrza organizacji. Temat tego artykułu pojawia się w niemal każdej sesji szkoleniowej Cognity – czasem w formie pytania, czasem w formie frustracji.

Fundamentem Zero Trust jest zasada „nigdy nie ufaj, zawsze weryfikuj”. Oznacza to ciągłą weryfikację tożsamości użytkownika, stanu urządzenia, lokalizacji oraz kontekstu działania – przy każdej próbie dostępu do zasobów. Model ten nie opiera się jedynie na jednorazowym logowaniu, lecz wymaga dynamicznego dostosowywania poziomu zaufania w czasie rzeczywistym.

• Tożsamość jako nowy obwód bezpieczeństwa – zamiast chronić perymetr sieci, Zero Trust stawia na ochronę tożsamości użytkownika i kontrolę dostępu do zasobów.
• Dostęp oparty na najmniejszych uprawnieniach – użytkownik otrzymuje dostęp tylko do tych danych i aplikacji, które są niezbędne do wykonania konkretnych zadań.
• Ciągła weryfikacja – każda próba dostępu jest oceniana na podstawie aktualnego kontekstu, uwierzytelnienia i polityk bezpieczeństwa.
• Monitoring i analiza – działania użytkowników są stale monitorowane, aby szybko wykrywać anomalie i potencjalne zagrożenia.
• Segmentacja i mikrosegmentacja – zasoby są izolowane, co ogranicza możliwość rozprzestrzeniania się zagrożeń wewnątrz środowiska IT.

Zero Trust może być stosowany zarówno w środowiskach chmurowych, hybrydowych, jak i lokalnych, a jego wdrażanie wymaga uwzględnienia wielu warstw zabezpieczeń – od tożsamości i urządzeń, przez aplikacje i dane, po infrastrukturę sieciową. Dzięki temu organizacje mogą skutecznie chronić się przed współczesnymi zagrożeniami, nawet jeśli użytkownicy pracują zdalnie lub korzystają z urządzeń osobistych.

Rola Microsoft Entra w implementacji Zero Trust

Microsoft Entra odgrywa kluczową rolę w realizacji modelu Zero Trust, stanowiąc fundament nowoczesnego podejścia do zarządzania tożsamością i dostępem w środowiskach chmurowych i hybrydowych. Dzięki zintegrowanym funkcjom kontroli dostępu, uwierzytelniania i polityk tożsamości, platforma ta umożliwia ciągłą weryfikację użytkownika i urządzenia przed przyznaniem dostępu do zasobów.

W kontekście Zero Trust, Microsoft Entra pełni funkcję bramy kontrolującej dostęp na podstawie wielu zmiennych — od tożsamości, przez stan urządzenia, po kontekst logowania i ryzyko. Podejście to minimalizuje zaufanie do jakichkolwiek elementów infrastruktury i zamiast tego polega na dynamicznej analizie zachowania i kontekstu.

Microsoft Entra łączy w sobie kilka kluczowych komponentów, z których każdy wspiera założenia Zero Trust:

• Microsoft Entra ID (dawniej Azure AD) – zarządzanie tożsamościami, uwierzytelnianie i autoryzacja użytkowników oraz zapewnienie jednolitego logowania (SSO).
• Conditional Access – silnik polityk dostępu, który pozwala na dynamiczne egzekwowanie reguł w zależności od kontekstu (lokalizacja, urządzenie, ryzyko logowania).
• Identity Protection – wykrywanie podejrzanych zachowań i automatyczne reagowanie na zagrożenia przy użyciu analizy ryzyka.
• Privileged Identity Management (PIM) – kontrolowanie i ograniczanie dostępu uprzywilejowanego w czasie rzeczywistym.

W tabeli poniżej zestawiono główne funkcje Microsoft Entra i ich rolę w podejściu Zero Trust:

W praktyce Microsoft Entra pozwala organizacjom wdrażać zasadę minimalnego dostępu („least privilege”), stale weryfikować tożsamość użytkownika i urządzenia oraz reagować na bieżąco na incydenty bezpieczeństwa. Co istotne, rozwiązanie to może być wdrażane stopniowo i dostosowywane do aktualnych potrzeb oraz dojrzałości organizacji w obszarze bezpieczeństwa. Aby pogłębić swoją wiedzę i sprawnie wykorzystać potencjał tej platformy, warto zapoznać się z Kursem Microsoft Entra (formerly Azure Active Directory).

Microsoft Entra i uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA)

W ramach modelu Zero Trust, jednym z kluczowych filarów jest zapewnienie silnej tożsamości użytkownika. Microsoft Entra, będący częścią rodziny produktów Microsoft Security, odgrywa tu centralną rolę, integrując mechanizmy zarządzania tożsamościami z zaawansowanymi metodami uwierzytelniania, w tym wieloskładnikowym uwierzytelnianiem (MFA).

Microsoft Entra pozwala organizacjom na wdrożenie polityk dostępu zależnych od kontekstu, takich jak lokalizacja, stan urządzenia czy ryzyko logowania. Istotnym komponentem tej strategii jest MFA, które znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa, wymagając od użytkownika potwierdzenia tożsamości za pomocą więcej niż jednego czynnika. W Cognity mamy doświadczenie w pracy z zespołami, które wdrażają to rozwiązanie – dzielimy się tym także w artykule.

Podstawowe różnice i zastosowania Entra oraz MFA:

Przykładowa konfiguracja zasady wymuszającej MFA w Entra może wyglądać tak:

{
  "if": {
    "userRiskLevel": "high"
  },
  "then": {
    "requireMFA": true
  }
}

Microsoft Entra w połączeniu z MFA umożliwia stworzenie środowiska, w którym dostęp do zasobów nie jest domyślnie zaufany, lecz wymaga ciągłej weryfikacji. Taka architektura pozwala na elastyczne, a jednocześnie bezpieczne zarządzanie dostępem w środowisku hybrydowym i chmurowym.

Kroki wdrażania Zero Trust z wykorzystaniem Microsoft Entra

Efektywne przejście na model Zero Trust wymaga odpowiednio zaplanowanego i etapowego podejścia. Microsoft Entra, jako platforma zarządzania tożsamościami i dostępem, oferuje zestaw narzędzi umożliwiających budowę środowiska zgodnego z założeniami Zero Trust. Poniżej przedstawiamy kluczowe kroki prowadzące do wdrożenia tego modelu z wykorzystaniem Microsoft Entra:

• 1. Ocena aktualnego stanu środowiska IT
  Zidentyfikuj zasoby, użytkowników i aplikacje, które wymagają ochrony. Oceń istniejące mechanizmy kontroli dostępu i poziom zagrożeń.
• 2. Centralizacja zarządzania tożsamościami
  Skonsoliduj systemy tożsamości w Microsoft Entra ID, zapewniając jedno źródło prawdy dla uwierzytelniania i autoryzacji.
• 3. Wymuszenie uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA)
  Aktywuj MFA dla wszystkich użytkowników i kont uprzywilejowanych, wykorzystując Microsoft Entra jako platformę do zarządzania politykami.
• 4. Definiowanie polityk dostępu warunkowego
  Zastosuj reguły oparte na kontekście – np. lokalizacji, poziomie ryzyka lub stanie urządzenia – by precyzyjnie kontrolować dostęp do zasobów.
• 5. Segmentacja dostępu do aplikacji i zasobów
  Wprowadź zasadę minimalnych uprawnień (least privilege), przypisując role i uprawnienia zgodnie z rzeczywistymi potrzebami użytkowników.
• 6. Monitorowanie i analiza ryzyka
  Korzystaj z Microsoft Entra i narzędzi takich jak Microsoft Defender for Identity do bieżącego śledzenia aktywności i identyfikowania anomalii.
• 7. Automatyzacja reakcji na incydenty
  Zintegruj Entra z Microsoft Sentinel, by automatycznie wykrywać i reagować na zagrożenia związane z tożsamością i dostępem.

Dla lepszego zobrazowania, poniżej zestawiono różnice między tradycyjnym podejściem do bezpieczeństwa a modelem Zero Trust przy użyciu Microsoft Entra:

Dzięki takiemu podejściu organizacje mogą stopniowo przechodzić na model Zero Trust, budując bezpieczne, elastyczne i zintegrowane środowisko dostępu do zasobów – niezależnie od lokalizacji użytkownika czy urządzenia. Osobom, które chcą pogłębić swoją wiedzę i praktycznie wdrożyć opisane rozwiązania, polecamy Kurs MS 365 - bezpieczeństwo i uwierzytelnianie.

Przykładowe scenariusze zastosowania w organizacji

Model Zero Trust znajduje zastosowanie w wielu obszarach działalności organizacji – od pracy zdalnej, przez zarządzanie tożsamościami, po kontrolę dostępu do zasobów aplikacyjnych i danych. Poniżej prezentujemy kilka typowych scenariuszy wdrożeniowych, które pokazują, jak praktycznie wykorzystać Microsoft Entra i uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA) w ramach podejścia Zero Trust.

1. Zdalny dostęp pracowników

W organizacjach umożliwiających pracę zdalną, Zero Trust umożliwia weryfikację tożsamości użytkownika i kontekstu żądania dostępu – np. lokalizacji, urządzenia i poziomu ryzyka. Microsoft Entra Conditional Access może zablokować dostęp z niezaufanych źródeł lub wymusić MFA.

2. Ochrona aplikacji SaaS

Dzięki integracji z Microsoft Entra, aplikacje takie jak Microsoft 365, Salesforce czy ServiceNow mogą być chronione jednolitymi politykami dostępu. Użytkownicy muszą przejść przez proces uwierzytelniania zgodny z założeniami Zero Trust – niezależnie od lokalizacji aplikacji.

3. Zarządzanie dostępem uprzywilejowanym (PAM)

Zero Trust wspiera zarządzanie kontami uprzywilejowanymi poprzez ograniczenie dostępu do czasu rzeczywistej potrzeby („Just-in-Time Access”). Microsoft Entra PIM (Privileged Identity Management) pozwala na kontrolowane przydzielanie uprawnień administracyjnych i wymuszenie MFA przy każdej eskalacji uprawnień.

4. Integracja urządzeń własnych pracowników (BYOD)

Firmy umożliwiające korzystanie z prywatnych urządzeń wykorzystują Zero Trust do weryfikacji stanu urządzenia przed dopuszczeniem do zasobów. Microsoft Entra współpracuje z Microsoft Intune, by sprawdzać zgodność urządzeń z polityką bezpieczeństwa.

5. Wykrywanie i reagowanie na incydenty

Poprzez integrację z Microsoft Sentinel i Microsoft Entra ID Protection, organizacje mogą automatycznie reagować na podejrzane logowania, wymuszając dodatkową weryfikację lub blokując dostęp. To umożliwia proaktywne podejście do zabezpieczania środowiska.

Wdrożenie Zero Trust w powyższych scenariuszach pozwala organizacjom skutecznie minimalizować ryzyko naruszeń bezpieczeństwa, przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności operacyjnej. Kluczowe jest tutaj centralne zarządzanie tożsamościami i dostępem oraz wykorzystanie wieloskładnikowego uwierzytelniania jako podstawy zaufania.

Korzyści z wdrożenia Zero Trust z Microsoft Entra

Wdrożenie modelu Zero Trust przy użyciu Microsoft Entra przynosi organizacjom szereg wymiernych korzyści, które przekładają się zarówno na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa, jak i na usprawnienie zarządzania tożsamościami oraz dostępem do zasobów.

• Zwiększona ochrona przed zagrożeniami – Podejście Zero Trust eliminuje domyślne zaufanie dla użytkowników i urządzeń, dzięki czemu ryzyko nieautoryzowanego dostępu oraz wewnętrznych naruszeń zostaje znacząco ograniczone.
• Ścisła kontrola dostępu – Microsoft Entra umożliwia precyzyjne definiowanie zasad dostępu w oparciu o kontekst (lokalizacja, stan urządzenia, rola użytkownika), co pozwala na minimalizację ryzyka przy jednoczesnym zachowaniu użyteczności systemów.
• Lepsza widoczność i monitorowanie – Dzięki centralizacji zarządzania tożsamościami, organizacje zyskują pełny wgląd w działania użytkowników i aplikacji, co wspiera szybkie reagowanie na incydenty i podejmowanie decyzji opartych na danych.
• Skalowalność i elastyczność – Microsoft Entra działa w środowiskach chmurowych, hybrydowych i lokalnych, co pozwala na płynne wdrożenie modelu Zero Trust bez konieczności całkowitej rewolucji w istniejącej infrastrukturze IT.
• Poprawa zgodności z regulacjami – Precyzyjne zarządzanie dostępem, audyt działań i polityki bezpieczeństwa ułatwiają spełnienie wymagań norm takich jak RODO, ISO 27001 czy NIS2.
• Wzmocnienie zaufania wśród interesariuszy – Świadomość, że organizacja stosuje zaawansowane mechanizmy ochrony danych i tożsamości, buduje zaufanie wśród klientów, partnerów biznesowych i pracowników.

Microsoft Entra stanowi więc nie tylko technologiczną podstawę wdrożenia Zero Trust, ale także realne wsparcie w budowaniu odpornej, nowoczesnej i zrównoważonej strategii bezpieczeństwa informacji.

Podsumowanie i rekomendacje dla organizacji

Model Zero Trust to odpowiedź na dynamicznie zmieniający się krajobraz zagrożeń cyfrowych oraz rosnącą potrzebę ochrony zasobów organizacji w sposób bardziej elastyczny, kontekstowy i odporny na współczesne techniki ataku. Zamiast zakładać, że wszystko wewnątrz sieci organizacyjnej jest zaufane, koncepcja Zero Trust opiera się na zasadzie „nigdy nie ufaj, zawsze weryfikuj”.

Wdrożenie Zero Trust wymaga zmiany podejścia – od tradycyjnego modelu bezpieczeństwa po model, w którym każda próba dostępu do zasobów, niezależnie od lokalizacji użytkownika czy typu urządzenia, podlega weryfikacji. Kluczowe w tym procesie stają się nowoczesne narzędzia tożsamościowe oraz zaawansowane mechanizmy uwierzytelniania.

Microsoft Entra, jako platforma zarządzania tożsamością i dostępem, pełni centralną rolę w realizacji tej strategii. Umożliwia kontrolowanie dostępu na podstawie tożsamości, kontekstu, poziomu ryzyka i zgodności, a w połączeniu z uwierzytelnianiem wieloskładnikowym (MFA) znacząco podnosi poziom bezpieczeństwa środowiska IT.

Rekomendacje dla organizacji:

• Rozpocznij od analizy aktualnego stanu zabezpieczeń i identyfikacji obszarów wymagających modernizacji w kontekście Zero Trust.
• Postaw na tożsamość jako nową granicę bezpieczeństwa – centralizacja zarządzania dostępem i tożsamością powinna być pierwszym krokiem.
• Zintegruj rozwiązania takie jak Microsoft Entra i MFA, aby zwiększyć odporność organizacji na ataki wynikające z kradzieży danych uwierzytelniających.
• Planuj działania etapami – wdrożenie Zero Trust to proces, który wymaga zaangażowania, ale przynosi wymierne korzyści w postaci lepszej kontroli, bezpieczeństwa i zgodności z regulacjami.

Adaptacja modelu Zero Trust nie jest jedynie trendem, ale koniecznością w świecie, gdzie granice między siecią wewnętrzną a zewnętrzną uległy zatarciu. Organizacje, które zdecydują się na ten krok, inwestują nie tylko w swoje bezpieczeństwo, ale też w zwiększenie zaufania klientów, partnerów i pracowników. Jeśli ten temat jest dla Ciebie ważny – w Cognity pokazujemy, jak przełożyć go na praktyczne działania.

Porozmawiaj z API – jak VoiceBoty łączą się ze światem zewnętrznym 04 sierpnia 2025

Modele językowe – czym są i jak działają? 02 sierpnia 2025