Porównanie narzędzi do rozpoznawania mowy: Whisper vs Google Speech-to-Text vs Azure

Sprawdź porównanie najpopularniejszych narzędzi do rozpoznawania mowy: Whisper, Google Speech-to-Text i Azure. Które wypada najlepiej?
28 lipca 2025
blog
Poziom: Średnio zaawansowany

Artykuł przeznaczony dla osób technicznych (deweloperów, analityków i decydentów IT) porównujących narzędzia do rozpoznawania mowy pod kątem jakości, wydajności, kosztów i integracji.

Z tego artykułu dowiesz się

  • Czym różnią się Whisper, Google Speech-to-Text i Microsoft Azure Speech pod względem architektury oraz typowych zastosowań?
  • Jak te narzędzia wypadają w porównaniu dokładności (WER), obsługi języków i radzenia sobie z akcentami oraz zakłóceniami?
  • Jakie są różnice w wydajności, pracy w czasie rzeczywistym oraz kosztach wdrożenia i modeli cenowych tych rozwiązań?

Wprowadzenie do systemów rozpoznawania mowy

Rozpoznawanie mowy to proces przekształcania mówionego języka na tekst za pomocą technologii informatycznej. Jest to fundamentalna technika wspierająca wiele nowoczesnych rozwiązań – od asystentów głosowych, przez transkrypcję nagrań, aż po obsługę klienta w systemach call center. W ciągu ostatnich lat systemy rozpoznawania mowy przeszły ogromną transformację, dzięki postępom w dziedzinie uczenia maszynowego i sieci neuronowych.

Obecnie na rynku dostępnych jest wiele narzędzi oferujących tę funkcjonalność – zarówno w ramach usług chmurowych, jak i w postaci modeli open-source. Wśród najpopularniejszych rozwiązań znajdują się:

  • Whisper – projekt typu open-source opracowany przez OpenAI, działający lokalnie lub w chmurze, znany ze swojej wszechstronności i dostępności.
  • Google Speech-to-Text – komercyjna usługa w chmurze oferowana przez Google Cloud, zintegrowana z szerokim ekosystemem usług Google.
  • Azure Speech – część platformy Microsoft Azure, oferująca rozpoznawanie mowy w czasie rzeczywistym oraz funkcje transkrypcji wsadowej.

Każde z tych narzędzi ma swoje unikalne cechy, ograniczenia i przypadki użycia – od niewielkich aplikacji po skalowalne rozwiązania korporacyjne. Warto zaznaczyć, że wybór odpowiedniego systemu zależy nie tylko od dokładności rozpoznawania, ale także od takich aspektów jak obsługiwane języki, czas przetwarzania, koszty, czy możliwości integracji z innymi usługami.

Rozpoznawanie mowy znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach, w tym w edukacji, medycynie, transkrypcji mediów, aplikacjach mobilnych, a także w rozwiązaniach dla osób z niepełnosprawnościami. W miarę jak technologia się rozwija, staje się coraz bardziej powszechna i dostępna nawet dla mniejszych projektów i niezależnych twórców.

Przegląd technologii: Whisper, Google Speech-to-Text, Microsoft Azure Speech

Rozpoznawanie mowy to dynamicznie rozwijająca się dziedzina, w której czołowe technologie oferują różne podejścia do transkrypcji dźwięku na tekst. W tej sekcji przyglądamy się trzem popularnym rozwiązaniom: Whisper od OpenAI, Google Speech-to-Text oraz Microsoft Azure Speech. Każde z nich posiada swoje unikalne cechy, zalety oraz typowe scenariusze zastosowań.

  • Whisper to otwartoźródłowy model rozpoznawania mowy stworzony przez OpenAI. Działa lokalnie, co pozwala na pełną kontrolę nad danymi i sprawia, że świetnie sprawdza się w środowiskach wymagających prywatności. Whisper znany jest z dobrej jakości transkrypcji w wielu językach oraz radzenia sobie z trudnymi nagraniami, takimi jak nagrania z szumami lub z akcentami regionalnymi.
  • Google Speech-to-Text to chmurowa usługa oferowana w ramach Google Cloud Platform, znana z wysokiej skalowalności i integracji z innymi usługami Google. Technologia ta sprawdza się w zastosowaniach wymagających szybkiego działania oraz dużej dokładności – szczególnie w języku angielskim. Obsługuje zarówno transkrypcję w czasie rzeczywistym, jak i przetwarzanie wcześniej nagranych plików dźwiękowych.
  • Microsoft Azure Speech (część Azure Cognitive Services) to kompleksowa platforma oferująca nie tylko transkrypcję mowy na tekst, ale także funkcje takie jak synteza mowy i rozpoznawanie mówcy. Microsoft koncentruje się na rozwiązaniach korporacyjnych, oferując zaawansowane mechanizmy personalizacji modeli oraz wysokie możliwości integracji z ekosystemem Microsoft 365.

Każda z technologii różni się podejściem do przetwarzania danych, metodą dostępu (lokalna vs. chmurowa), poziomem konfigurowalności oraz zakresem funkcjonalności. W zależności od potrzeb – od prostych aplikacji mobilnych po rozwiązania korporacyjne – użytkownicy mogą dobrać narzędzie najlepiej dopasowane do swojego środowiska.

Porównanie dokładności rozpoznawania mowy

Dokładność rozpoznawania mowy to jeden z kluczowych parametrów przy wyborze systemu automatycznej transkrypcji. Wpływa bezpośrednio na jakość wyników, szczególnie w zastosowaniach profesjonalnych, takich jak przetwarzanie nagrań konferencyjnych, obsługa klienta czy tworzenie napisów. Poniżej przedstawiono porównanie dokładności trzech popularnych rozwiązań: Whisper od OpenAI, Google Speech-to-Text oraz Azure Speech to Text od Microsoft.

Narzędzie Typowy WER (Word Error Rate) Optymalne warunki Odporność na akcenty i zakłócenia
Whisper (large model) ~5-10% Czysty dźwięk, języki wysokiego zasobu Bardzo dobra, zwłaszcza w wersji large
Google Speech-to-Text ~6-15% Krótka mowa, standardowy angielski Średnia – zależna od modelu i ustawień
Azure Speech ~8-14% Środowisko z niskim szumem Dobra, możliwość dostosowania modelu

Whisper osiąga bardzo dobrą dokładność nawet bez dostępu do internetu, co czyni go popularnym wyborem w aplikacjach offline. Jego skuteczność wzrasta wraz z rozmiarem modelu, a wersja large oferuje jedną z najlepszych detekcji mowy w trudnych warunkach.

Google Speech-to-Text wyróżnia się niskim opóźnieniem i bardzo dobrą jakością przy krótkich wypowiedziach, jednak jego skuteczność może spaść w przypadku dłuższych fraz lub silnych akcentów, chyba że zastosuje się specjalistyczne modele akustyczne.

Azure Speech plasuje się pomiędzy konkurentami – oferuje zadowalającą dokładność i większą elastyczność, jeśli chodzi o personalizację modeli. Dzięki możliwościom uczenia na bazie własnych danych, może lepiej dopasować się do specyficznych przypadków użycia.

Dla przykładu, oto fragment kodu wykorzystującego Whisper do transkrypcji nagrania lokalnego:

import whisper
model = whisper.load_model("base")
result = model.transcribe("audio.wav")
print(result["text"])

W kontekście dokładności, wybór narzędzia będzie zależny od konkretnego przypadku użycia, dostępnego sprzętu oraz wymagań dotyczących jakości transkrypcji. Jeśli interesuje Cię praktyczne wykorzystanie sztucznej inteligencji oraz technik inżynierii promptów, sprawdź Kurs AI Sztuczna inteligencja i GPT w praktyce. Prompt Engineering.

💡 Pro tip: Zanim wybierzesz silnik, zmierz WER na własnym korpusie (akcenty, szum, domena), bo wyniki z benchmarków nie zawsze przekładają się na praktykę. Do trudnych nagrań zacznij od Whisper large offline albo Azure z dostrojeniem modelu.

Obsługiwane języki i wielojęzyczność

Jednym z kluczowych kryteriów przy wyborze systemu rozpoznawania mowy jest liczba obsługiwanych języków oraz jakość przetwarzania wielojęzycznego. Wszystkie trzy rozwiązania – Whisper, Google Speech-to-Text oraz Microsoft Azure Speech – oferują wsparcie dla wielu języków, lecz różnią się zakresem, dokładnością i podejściem do automatycznej detekcji języka.

SystemLiczba obsługiwanych językówAutomatyczna detekcja językaWsparcie dla mieszanych języków
Whisper (OpenAI)~100TakOgraniczone, zależy od modelu
Google Speech-to-Text120+Tak (w ograniczonym zakresie)Niektóre języki, zależne od modelu
Microsoft Azure Speech100+TakWsparcie dla kodów językowych i dialektów

Whisper wyróżnia się otwartoźródłowym podejściem i wbudowaną automatyczną detekcją języka. Obsługuje wiele języków, w tym mniej popularne, co czyni go atrakcyjnym rozwiązaniem do zastosowań globalnych. Jednak jego skuteczność w rozpoznawaniu wypowiedzi mieszanych językowo zależy od wariantu modelu (np. "large" radzi sobie lepiej z wielojęzycznością).

Google Speech-to-Text oferuje bogaty zestaw języków i dialektów, jednak przy przetwarzaniu wielojęzycznych treści wymaga zazwyczaj wcześniejszego określenia języka. Mimo że pewien poziom automatycznej detekcji jest możliwy, nie jest to domyślna funkcjonalność dla wszystkich modeli.

Microsoft Azure Speech zapewnia solidne wsparcie dla wielu języków oraz regionalnych odmian (np. en-US, en-GB). Użytkownik może skorzystać z automatycznego wykrywania języka poprzez odpowiednią konfigurację speech configuration, co może być przydatne w aplikacjach globalnych.

Przykładowa implementacja wykrywania języka w Whisper może wyglądać następująco:

import whisper

model = whisper.load_model("base")
audio = whisper.load_audio("sample.wav")
audio = whisper.pad_or_trim(audio)
mel = whisper.log_mel_spectrogram(audio).to(model.device)

# Wykrycie języka
_, probs = model.detect_language(mel)
print(f"Wykryty język: {max(probs, key=probs.get)}")

W zależności od potrzeb – czy chodzi o rozpoznawanie nagrań w jednym języku, czy o wsparcie dla dynamicznie zmieniających się języków – wybór pomiędzy tymi trzema systemami może być kluczowy dla osiągnięcia wysokiej jakości rozpoznania.

Czas przetwarzania i wydajność

Czas przetwarzania i ogólna wydajność systemów rozpoznawania mowy mają kluczowe znaczenie przy wyborze odpowiedniego narzędzia – szczególnie w zastosowaniach wymagających reakcji w czasie rzeczywistym lub przetwarzania dużej ilości danych dźwiękowych.

Poniższa tabela prezentuje ogólne porównanie trzech rozważanych rozwiązań pod względem czasu przetwarzania i efektywności:

Narzędzie Tryb działania Wydajność (przykładowa) Obsługa przetwarzania w czasie rzeczywistym
Whisper (OpenAI) Lokalnie / serwerowo (open-source) ~4x wolniejsze niż rzeczywisty czas mowy na CPU,
real-time możliwy na GPU
Ograniczona (zależna od sprzętu)
Google Speech-to-Text Chmura (API) Bardzo szybkie – często < 1 sekunda dla krótkich próbek Tak (streaming API)
Azure Speech Chmura (API) + lokalny SDK Zoptymalizowane pod kątem niskiego opóźnienia Tak (real-time transcription)

Whisper to rozwiązanie open-source, które można uruchomić lokalnie. Dzięki temu daje dużą kontrolę nad przetwarzaniem, ale wydajność jest mocno zależna od zasobów sprzętowych. Przetwarzanie w czasie rzeczywistym wymaga użycia GPU. Przykład użycia Whisper z biblioteką whisper w Pythonie:

import whisper
model = whisper.load_model("base")
result = model.transcribe("audio.mp3")
print(result["text"])

Google Speech-to-Text działa wyłącznie w chmurze. Jest zoptymalizowane pod kątem szybkości i skalowalności, zapewniając niskie opóźnienia nawet przy dłuższych nagraniach. Umożliwia też transmisję strumieniową. Podobnie Microsoft Azure Speech oferuje wysoką wydajność zarówno w trybie chmurowym, jak i lokalnym z wykorzystaniem SDK – co jest szczególnie ważne w aplikacjach offline lub wrażliwych na prywatność.

Podsumowując, wybór narzędzia zależy od wymagań dotyczących czasu odpowiedzi, zasobów sprzętowych oraz tego, czy aplikacja ma działać lokalnie, czy w chmurze. Jeśli interesuje Cię, jak skutecznie wykorzystać możliwości rozpoznawania mowy w analizie i prezentacji danych, zachęcamy do zapoznania się z kursem AI w przetwarzaniu i wizualizacji danych – od surowych informacji do skutecznego storytellingu.

💡 Pro tip: Projektuj pod docelowe opóźnienie: dla reakcji w czasie rzeczywistym użyj streamingu w Google/Azure, a dla wsadów uruchamiaj Whisper na GPU i równoleglij przetwarzanie. Dodatkowe przyspieszenie dają VAD i chunkowanie audio do krótszych fragmentów.

Koszty i modele cenowe

Wybór systemu rozpoznawania mowy wiąże się nie tylko z kwestiami technicznymi, ale również z kosztami wdrożenia i utrzymania. Whisper, Google Speech-to-Text oraz Microsoft Azure Speech oferują różne modele cenowe, które są dostosowane do różnych zastosowań – od projektów open source po rozwiązania korporacyjne w chmurze.

System Model cenowy Przykładowe koszty Dodatkowe opłaty
Whisper (OpenAI) Open source, lokalne uruchamianie Bezpłatnie (lokalnie), koszt zależny od zasobów sprzętowych Brak kosztów API, ale wymaga mocy obliczeniowej (np. GPU)
Google Speech-to-Text Usługa chmurowa z opłatami za czas przetwarzania ~$1.44 za 1 godzinę (model standardowy) Różne stawki dla modelu „enhanced” lub transkrypcji strumieniowej
Azure Speech Service Usługa chmurowa, rozliczenie na podstawie minut ~$1.00 za 1 godzinę (transkrypcja standardowa) Dodatkowe koszty za modele niestandardowe i rozpoznawanie mowy na żywo

Whisper jest bezpłatnym rozwiązaniem typu open source, co czyni go atrakcyjnym dla deweloperów i projektów badawczych, jednak wymaga lokalnych zasobów obliczeniowych – szczególnie GPU. Z kolei Google i Azure opierają się na rozwiązaniach chmurowych, co upraszcza wdrożenie, ale wiąże się z kosztami zależnymi od ilości przetworzonych danych oraz używanych funkcji.

Przykładowe użycie usługi Google z wykorzystaniem biblioteki google-cloud-speech może wyglądać następująco:

from google.cloud import speech

client = speech.SpeechClient()
with open("audio.wav", "rb") as audio_file:
    content = audio_file.read()

audio = speech.RecognitionAudio(content=content)
config = speech.RecognitionConfig(language_code="pl-PL")

response = client.recognize(config=config, audio=audio)
for result in response.results:
    print(result.alternatives[0].transcript)

W przypadku Azure kod może wyglądać podobnie, wykorzystując bibliotekę azure-cognitiveservices-speech. Natomiast Whisper operuje lokalnie, często w środowisku Pythona z użyciem biblioteki whisper od OpenAI.

💡 Pro tip: Porównuj TCO: w chmurze dolicz opłaty za minuty, transfer i przechowywanie, a lokalnie amortyzację GPU oraz energię. Praktycznym kompromisem jest hybryda – Whisper do masowych transkrypcji offline, a Google/Azure do krótkich zadań w czasie rzeczywistym z limitem budżetu.

Zastosowania korporacyjne i integracje

Systemy rozpoznawania mowy, takie jak Whisper, Google Speech-to-Text oraz Microsoft Azure Speech, znajdują szerokie zastosowanie w środowisku korporacyjnym. Ich rola nie ogranicza się wyłącznie do transkrypcji – wspierają również komunikację wielojęzyczną, automatyzację obsługi klienta, generowanie napisów w czasie rzeczywistym czy analizę danych audio.

Whisper, jako otwartoźródłowe rozwiązanie, znajduje zastosowanie głównie tam, gdzie istotna jest pełna kontrola nad danymi i możliwość uruchomienia systemu lokalnie. Jest często integrowany w wewnętrznych projektach badawczo-rozwojowych, aplikacjach desktopowych lub mobilnych, a także w narzędziach służących do przetwarzania nagrań offline.

Google Speech-to-Text jest powszechnie wykorzystywany w aplikacjach działających w chmurze, szczególnie tam, gdzie liczy się łatwość wdrożenia i skalowalność. Dzięki gotowym API i głębokiej integracji z ekosystemem Google Cloud, stanowi często wybór dla firm budujących platformy kontaktowe, chatboty czy systemy analityczne.

Microsoft Azure Speech wyróżnia się ścisłą integracją z usługami Microsoft 365 i Dynamics, co czyni go atrakcyjnym rozwiązaniem dla organizacji korzystających ze środowisk Microsoft. Wspiera bardziej rozbudowane scenariusze, takie jak tłumaczenie w czasie rzeczywistym podczas wideokonferencji czy indeksowanie treści mówionej w archiwach audio-wideo.

Wdrażanie tych technologii w środowiskach korporacyjnych wymaga przemyślanej integracji z istniejącymi systemami IT i procesami biznesowymi. Każda z platform oferuje inne modele dostępu – od lokalnych bibliotek po usługi chmurowe – co pozwala na dostosowanie rozwiązania do konkretnych wymagań operacyjnych i regulacyjnych.

Wnioski i rekomendacje dla różnych scenariuszy użycia

Wybór odpowiedniego systemu rozpoznawania mowy zależy od wielu czynników, takich jak wymagania dotyczące dokładności, dostępność języków, integracja z istniejącą infrastrukturą czy polityka kosztowa. Whisper, Google Speech-to-Text i Microsoft Azure Speech to trzy popularne rozwiązania, które różnią się pod względem architektury, sposobu działania oraz możliwości adaptacji do konkretnych zastosowań.

  • Whisper to narzędzie typu open source, które szczególnie dobrze sprawdza się w projektach badawczo-rozwojowych, zastosowaniach lokalnych oraz tam, gdzie ważna jest pełna kontrola nad danymi i kodem. Jest odpowiednie dla deweloperów poszukujących elastyczności i możliwości dostosowania modelu do specyficznych potrzeb.
  • Google Speech-to-Text oferuje gotowe API w chmurze o wysokiej dokładności i dużej liczbie obsługiwanych języków. Jest to dobre rozwiązanie dla firm poszukujących sprawdzonego, skalowalnego narzędzia, które łatwo integrować z innymi usługami Google Cloud.
  • Azure Speech wyróżnia się integracją z ekosystemem Microsoft i szerokimi możliwościami personalizacji, takimi jak Custom Speech. To rozwiązanie jest szczególnie przydatne dla organizacji już korzystających z usług Azure i potrzebujących zaawansowanych funkcji, np. transkrypcji w czasie rzeczywistym czy tłumaczenia mowy.

W zależności od scenariusza — czy to budowy transkrypcyjnego systemu dla mediów, automatyzacji call center, tworzenia aplikacji językowej, czy analizy treści audio — każdy z tych systemów może okazać się najbardziej odpowiedni. Szczegóły dotyczące ich działania, wydajności i kosztów zostaną omówione w dalszej części artykułu.

icon

Formularz kontaktowyContact form

Imię *Name
NazwiskoSurname
Adres e-mail *E-mail address
Telefon *Phone number
UwagiComments